कर्म विपाक संहिता — पृष्ठ 371–373

कर्म विपाक संहिता · पृष्ठ 371–373

पृष्ठ 371

कर्म विपाक संहिता, पृष्ठ 371 का मूल पृष्ठ
पूरे पर्दे पर देखने के लिये चित्र दबाएँ
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ

कर्मविपाकसंहिता ३६३

ततो बहुगते वर्षे मरणं क्षत्रियस्तु तु ।

यमदूतैर्महाघोरैर्नरके नाम दारुणे ॥ ६ ॥

भा० टी० - फिर बहुत वर्ष व्यतीत होने पर तब क्षत्रिय की भी मृत्यु हो गई ।

धर्मराज के महाघोर दूतों ने उसे दारुण नरक में डाला ॥६ ॥

कुम्भीपाके सदा घोरे क्षिप्तवान्यमशासनात् ।

युगानां त्रयसंख्यानां नरके वास एव च ॥ ७ ॥

भा० टी० - यमदूतों ने उसे धर्मराज की आज्ञा से कुंभीपाक में पटक दिया ।

तीन युग पर्यंत वह नरक में वास करता रहा ॥ ७ ॥

नरकान्निःसृतो देवि प्रेतत्वं समजायत ।

सूकरस्य पुनर्योनिं ततो भवति मानुषः ॥ ८ ॥

भा० टी० — हे देवि! अपने पूर्वकर्मफल को भोगते हुए नरक से निकलने के पश्चात् उसे प्रेत की योनि मिली, फिर शूकर की योनि मिली तदनन्तर मनुष्य योनि में उसका जन्म हुआ है ॥ ८ ॥

मध्यदेशे विशालाक्षि हिमविन्ध्याद्रिमध्यमे ।

धनधान्यसमायुक्तो ब्राह्मणानां च सेवकः ॥ ९ ॥

भा० टी० - हे विशालाक्षि! मध्य देश में हिमाचल और विंध्याचल के मध्य देश में वह धनधान्य से युक्त और ब्राह्मणों का सेवक है॥९॥

इह जन्मनि देवेशि मरणं संततेर्ध्रुवम् ।

काकवन्ध्या भवेन्नारी मृतवत्सा पुनः पुनः ॥ १० ॥

भा० टी० - हे देवि! इस जन्म में उसकी संतान नष्ट होती है और इसकी स्त्री काकवन्ध्या है अथवा मृतवत्सा होकर उसकी संतान मरती है ॥ १० ॥

शरीरे व्याधिरुत्पन्नो ज्वरश्चैव मुहुर्मुहुः ।

अस्य शान्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु देवि वरानने! ॥ ११ ॥

भा० टी० - उसके शरीर में व्याधियाँ हैं और बार - बार उसे ज्वर आता है । अब इसकी शांति को कहता हूँ हे देवि! हे वरानने!! ध्यान से सुनो ॥ ११ ॥

गृहवित्तषडंशं तु ब्राह्मणाय प्रकल्पयेत् ।

गायत्रीमूलमंत्रेण पञ्चलक्षजपं तथा ॥ १२ ॥

भा० टी०-० - घर के वित्त में से छठे भाग को ब्राह्मण को दान कर दें और गायत्री के मूलमंत्र का पाँच लाख तक जप करायें ॥ १२ ॥

पृष्ठ 372

कर्म विपाक संहिता, पृष्ठ 372 का मूल पृष्ठ
पूरे पर्दे पर देखने के लिये चित्र दबाएँ
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ

३६४ कर्मविपाकसंहिता

दशांशं कारयेद्देवि हवनं विधिपूर्वकम् ।

तर्पणं मार्जनं तद्वद्गोदानं च विशेषतः ॥ १३ ॥

भा० टी ० — हे देवि! विधिपूर्वक दशांश हवन करायें, दशांश तर्पण तथा मार्जन करायें विशेषकर गाय का दान करें ॥ १३ ॥

ब्राह्मणस्य ततो देवि प्रतिमां कारयेद्बुधः ।

पलपञ्चसुवर्णस्य वस्त्ररत्नविभूषिताम्॥ १४ ॥

भा० टी० — हे देवि! तत्पश्चात् पाँच पल सुवर्ण की ब्राह्मण की मूर्ति बनवायें, उसे वस्त्र और रत्नों से विभूषित करें ॥ १४ ॥

ततो निर्माय प्रतिमां पूजयित्वा यथाविधि ।

मन्त्रेणानेन देवेशि पाद्यं गन्धादिकं पृथक् ॥ १५ ॥

भा० टी० - इसप्रकार की मूर्ति बनाकर पश्चात् विधि-विधानपूर्वक से इस मंत्र से पाद्यगन्ध आदि पृथक्पृथक् विधि- विधान से पूजन करें ॥ १५ ॥

वासुदेव जगन्नाथ शरणागतवत्सल! ब्रह्महत्या कृता पूर्वं तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १६ ॥

भा० टी० — हे वासुदेव! हे जगन्नाथ! हे शरणागतवत्सल!!! ( मैंने ) पूर्वजन्म में जो ब्रह्म - हत्या की थी, उस मेरे अपराध को क्षमा करो ॥ १६ ॥

वल्मीकमृत्तिकां गृह्य वेदीं वै कारयेत्ततः ।

तन्मध्ये सर्वतोभद्रं रचितं दिव्यमण्डले ॥ १७ ॥

भा० टी ० — तदनन्तर दीमक के ढेर की मृत्तिका को ग्रहण कर उस मिट्टी की वेदी बनाकर वहाँ दिव्य मंडल में सर्वतोभद्र बनायें ॥ १७ ॥

तन्मध्ये प्रतिमां स्थाप्य ततो पूजां तु कारयेत् ।

ॐ वासुदेवाय नमः । ॐ जगन्नाथाय नमः ।

ॐ विष्णवे नमः । ॐ शार्ङ्गिणे नमः ॥

आचार्यं च ततो नत्वा शिवविष्णस्वरूपिणम्॥ १८ ॥

भा० टी० – वहाँ उस मूर्ति को स्थापित करके पूजा करें ॥ ॐ वासुदेवाय नमः १, ॐ जगन्नाथाय नमः२, ॐ विष्णवे नमः ३, ॐ शार्ङ्गिणे नमः ४ ॥ तत्पश्चात् शिव- विष्णु रूपी आचार्य को नमस्कार करें ॥ १८ ॥

प्रभोजयेत्ततो विप्रान्दक्षिणां दापयेत्ततः ।

पृष्ठ 373

कर्म विपाक संहिता, पृष्ठ 373 का मूल पृष्ठ
पूरे पर्दे पर देखने के लिये चित्र दबाएँ
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ

कर्मविपाकसंहिता ३६५

ततो विसर्जनं कुर्याद्वाचकं प्रणिपत्य च ।

एवं कृते वरारोहे शीघ्रं पुत्रः प्रजायते ॥ २० ॥

भा० टी० - ब्राह्मणों को भोजन करवाकर शक्ति के अनुसार दक्षिणा दें । फिर वाचक अर्थात् उपदेश देने वाले गुरु को प्रणाम करके विसर्जन करें । हे वरारोहे! इसप्रकार करने से शीघ्र ही पुत्र उत्पन्न होता है ॥ २० ॥

काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं सर्वव्याधिप्रणाशनम् ।

मृतवत्सा च या नारी जीवत्पुत्रा च जायते ॥ २१ ॥

भा० टी० – काकवंध्या स्त्री भी पुत्र को जन्म देती है और उसकी संपूर्ण व्याधियाँ नष्ट होती हैं और जिस स्त्री की संतान नहीं जीती है, उसके पुत्र जीते हैं ॥ २१ ॥

यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ।

अतः परतरं नास्ति सत्यं सत्यं वरानने॥ २२ ॥

इतिश्रीकर्मविपाकसंहितायां पार्वतीहरसंवादेरेवतीनक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनं नामैकादशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १११ ॥

इतिश्रीब्रह्माण्डपुराणेपितृकाव्योत्तरे सनत्कुमारमार्कण्डेयप्रश्ने नारदाम्बरीषप्रत्युत्तरे कर्मविपाकसंहितायां अश्विन्यादिनक्षत्रचरणगतप्रायश्चित्तंसमाप्तम् ॥ भा० टी० — जो इस कर्मविपाकसंहिता नामक ग्रन्थ को पढ़े अथवा सुने वह भी सब पापों से छूट जाता है, इससे परे अधिक कुछ भी पुण्य नहीं है । हे वरानने! यह सत्य है और यही सत्य है ॥ २२ ॥

इतिश्रीकर्मविपाकसंहिताभाषाटीकायांरेवतीनक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनंनाम एकादशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १११ ॥

इति श्रीवेरीनिवासि - गौडवंशोद्भवद्विजशालग्रामात्मजबुधवसतिरामाऽ-नुवादितभाषाटीकायां ब्रह्माण्डपुराणे पितृकाव्योत्तरे सनत्कुमारमार्ककण्डेयप्रश्ने नारदाम्बरीषप्रत्युत्तरे कर्मविपाकसंहितायां अश्विन्यादिचरणगतप्रायश्चित्तं समाप्तम्॥

नन्दाऽब्ध्यङ्कमहीवर्षे माधवस्य सिते दले ।

विष्णुतिथ्यां च टीकेयं सूर्याह्नि पूर्णतामगात् ॥

भा० टी० - विक्रम संवत् के उन्नीस सौ तैतालीसवें वर्ष में वैशाख महीने की शुक्ल पक्ष की एकादशी तिथि के दिन रविवार को कर्मविपाकसंहिता की भाषा टीका सम्पूर्ण श्रीरमारमणचरणकृपया शम्भवतुतराम्वाचकानाम् । समाप्तेयं भाषाटीकायुता कर्मविपाकसंहिता