ऐतरेय ब्राह्मण उत्तरार्द्ध — पृष्ठ 741–750

अ॒ने॒हसो॑ प्र॒तर॑णं वि॒वस॑ण॒ मध्वः॒ः स्वादि॑ष्ठमीं पिब ।

आ यथा॑ मन्दसा॒नः क॒रासि॑ न॒ः न क्षुद्रेव॒ त्मना॑ श्रु॒षो ३ म् ॥४ ॥

आ नः स्तोम॒मुप॑ द्र॒व वि॑या॒नो अश्वो॒ न सोतृभिः ।

यं ते॑ स्वधावन्त्स्व॒दय॑न्ति धे॒नेव॒ इन्द्र॒ कण्वे॑षु रा॒तयो ३ म् ॥५ ॥

उग्रं न वी॒रं नम॒सोप॑ सेदम॒ विभू॑ति॒मक्षि॑तावसु॒म् ।

उ॒द्रीव॑ वज्रिन्नव॒तो न स॑चते॒ क्षर॑न्तीन्द्र धी॒तयो॑३म् ॥६ ॥

य॑द्धे नूनं यद्वा य॒ज्ञे यद्वा॑ पृथि॒व्यामधि॑ ।

अतो॑ नो य॒ज्ञमा॒शुभि॑र्महेमत उ॒ग्र उ॒ग्रेभिरा॒ ग॑हो ३ म् ॥७ ॥

ए॒ताव॑तस्त ईमह॒ इन्द्र॑ सु॒म्नस्य॒ गोम॑तः ।

यथा॒ प्रा॑वो मघव॒न्मेध्या॑तिथं यथा॒ नोपा॑तिथं धनो॑३म् ॥९ ॥

यथा॒ कण्वे॑ मघवन्त्र॒सद॑स्यवो॒ यथा॑ प॒क्थे दर्शव्रजे ।

य॒था गोश॑य॒ असनोर्ऋजिश्वनीन्द्र॒ गोम॒द्धिरण्य॑वो ३ म् ॥१० ॥

प्र सु श्रुतं सु॒राध॑स॒मचा॑ श॒क्रम॒भिष्टये ।

यः सु॑न्व॒ते स्तु॑व॒ते काम्यं॒ वसु॑ स॒हस्रेणेव मंह॑तो ३ म् ॥१ ॥

श॒तानी॑का हे॒तयो॑ अस्य दु॒ष्टरा॒ इन्द्र॑स्य स॒मिषो॑ म॒हीः ।

ग॒रिर्न भुज्मा म॒घव॑त्सु पिन्वते य॒दी॑ सु॒ता अम॑न्दिषो ३ म् ॥२ ॥

यदी॑ सु॒तास॒ इन्द॑वो॒ ऽभि प्रि॒यमम॑न्दिषुः ।

आपो॒ न धा॑यि॒ सव॑न॑ म॒ आ व॑सो॒ दुघा॑ इ॒वोप॑ दा॒शुषो ३ म् ॥३ ॥

आ नः॒ सोमे॑ स्वध्व॒र इ॑या॒नो अत्यो॒ न तो॑शते ।

यं ते॑ स्व॒दा॒वन्त॒त्स्वद॑न्ति गूर्तयः॑ पा॒रे छ॑न्दयसे॒ हवो ३ म् ॥५ ॥

प्र वी॒रमु॒ग्रं विवि॑चिं धन॒स्पृतं॒ विभू॑ति॒ राध॑सो म॒हः ।

उ॒द्रीव॑ वज्रिन्नव॒तो व॑सुत्व॒ना सदा॑ पीपेथ दा॒शुषो ३ म् ॥६ ॥

यद्धं नूनं प॑रा॒वति॒ यद्वा॑ पृथि॒व्या॑ दि॒वि ।

युजा॒न इ॑न्द्र॒ हरि॑भिर्महेमत ऋष्व ऋष्वेभि॒िरा ग॑हो ३ म् ॥७ ॥

र॒थि॒रासो॒ हर॑यो॒ ये ते॑ अस्त्रिध॒ ओजो॒ वात॑स्य॒ पिघ्रेति ।

येभि॒र्न दस्युं मनु॑षो नि॒घोष॑यो॒ येभिः॒ः स्वः॑ पु॒रीय॑सो ३ म् ॥८ ॥

ए॒ताव॑तस्ते वसो वि॒द्याम॑ शूर॒ नव्य॑सः ।

यथा॒ प्राव॒ एत॑तं॒ कृत्व्ये॒ धनो॒ यथा॒ वनं॒ दश॑व्रजो ३ म् ॥९ ॥

यथा कण्वे॑ मघवन् मेघें अध्व॒रे दीर्घनी॑थो॒ दम॑नसि ।

यथा॒ · गोश॑य॒ अस॑षासो अद्रिवो॒ मयि॑ गो॒त्रं ह॑रि॒श्रियो ३ म् ॥१० ॥

यथा॒ मनो॑ सांव॑रणा॒ सोम॑मि॒न्द्रापि॑बः सु॒तम् ।

नीपा॑तिथौ मघव॒न्मेध्या॑तिथा॒ पुष्टि॑गौ श्रु॒ष्टिं सचो ३ म् ॥१ ॥

पा॒र्व॒ह्म॒णः प्रस्क॑ण्वं॒ सम॑सादय॒ व्या॑नं जिवि॒मुर्द्धतम् ।

सहमा॑ण्यसिषासद्गवा॒मृषि॒ स्त्वोतो दस्य॑वे॒ वृको ३ म् ॥२ ॥

य उ॒क्थेभि॒र्न वि॒न्धते॑ चि॒किद्य ऋषि चोद॑नः ।

इन्द्रं॒ तमच्छ वद॒ नव्य॑स्या म॒त्यरि॑ष्यन्तं न भोज॑सो ३ म् ॥३ ॥

यस्मा॑ अ॒र्कं स॒प्तशीर्षाण मानृ॒चुस्त्रिधा॑तु॒मुत्त॒मे प॒दे ।

सत्व मा विश्वा भुव॑नानि चिक्रददादिज्ज॑निष्ट पौंस्यों ३ म् ॥४ ॥

यो नो॑ दा॒ता वसू॑ना॒मिन्द्रं॒ तं हू॑महे व॒यम् ।

वि॒द्मा ह्य॑स्य सुम॒तं नवचस गमेम् गोम॑ति बृजो ३ म् ॥५ ॥

यस्मै॒ त्वं व॑सो दा॒नाय॒ शिक्ष॑सि॒ स राय॒स्पोष॑मश्नुते ।

तं त्वा॑ व॒यं म॑घवन्निन्द्र गिर्वणः सु॒ताव॑न्तो हवामहो ३ म् ॥ ६ ॥

क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र सञ्चसि दा॒शुषे॑ ।

उपा॑पेन्न म॑घव॒न्भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यतो ३ म् ॥७ ॥

प्र यो न॑न॒क्षे अ॒भ्योज॑सा॒ क्रति॑ व॒षैः शुष्ण॑ निर्घोष॑यन् ।

य॒देदस्त॑म्मीत् प्र॒थय॑न्ना॒मूं दिव॒ मादिज्ज॑निष्ट॒ पार्थिवो ३ म् ॥८ ॥

यस्या॒यं विश्वा॒ आर्यो दास॑ः शेवधि॒पा अ॒रिः ।

ति॒रश्च॑द॒र्ये रुश॑मे॒ पवी॑रवि॒ तुभ्येत्सो अ॑ज्यते र॒यश्म् ॥९ ॥

तु॒र॒ण्यवो॒ मधु॑मन्तं घृत॒श्च॑तं॒ विप्रा॑सो अ॒र्कमा॑नृचुः ।

अ॒स्मे र॒यिः प॑न॒ये॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ऽस्मे सु॑वा॒नास॒ इन्द॑वो ३ म् ॥१० ॥

यथा॒ मनो॑ विव॑स्वति॒ सोमे॑ श॒क्रापि॑बः सुतम् ।

यथा॑ त्रि॒ छन्द॑ इन्द्र॒ जुजो॑षस्या॒यौ मा॑दयसे॒ सचो ३ म् ॥१ ॥

पृष॑वे॒ मेध्ये॑ मात॒रिश्वा॒नीन्द्र॑ सुवा॒ने॒ अम॑न्दथाः ।

यथा॒ सोमं॒ दश॑शिषे॒ दशण्ये॒ स्यूम॑रश्म्मा॒वृर्जूनसो ३ म् ॥२ ॥

यस्य॒ त्वमि॑न्द्र॒ स्तोमे॑षु कनो॒ वाजे॑ वाजिञ्छतक्रतो ।

तं त्वा॑ व॒यं सुदुघा॑मिव गो॒दुहहो॑ जुहूमसि॑ श्रव॒स्यवो ३ म् ॥४ ॥

यो नो॑ दा॒ता सन॑ः पि॒ता म॒हा उ॒ग्र ईशानकृत् ।

अया॑मनु॒ग्रो म॒घवा॑ पु॒रू॒ वसु॒र्गोरश्व॑स्य॒ प्र दा॑तु नो ३ म् ॥५ ॥

यस्मै॒ त्वं व॑सो दा॒नाय॒ म॑हसो॒ स रा॒यस्पोष॑मन्वति ।

व॒स्यवो॒ व॑सु॒पति॑ श॒तव॑तं॒ स्तोमे॑न्द्रि॒ हवामहो ३ म् ॥६ ॥

यस्मै॒ त्वं म॑घवन्निन्द्र गिर्वणः शिक्षो शिक्षसि दा॒शुषे॑ ।

अ॒स्माकं॒ गिर॑ उ॒त सु॑ष्टुतिं व॑सो कण्व॒वच्छ॑णुध हवो ३ म् ॥८ ॥

अस्ता॑वि॒ मन्म॑ पू॒र्व्यं ब्रह्येन्द्रा॑य वोचत ।

पू॒र्वीर्ऋतस्य॑ बृह॒तीर॑नूषत स्तो॒तुर्मेधा अ॑सृक्षतो ३ म् ॥९ ॥

समिन्द्रो॒ रायो॑ बृह॒तीर॑धूनुत॒ सं क्षो॒णी समु॒ सूर्यम् ।

सं॑ शु॒क्रासः॒ शुच॑य॒ः सङ्गवा॑शिर॒ः सोमा॒ इन्द्र॑ममन्दिषो ३ म् ॥१० ॥

उ॒ष॒मं त्वा॑ म॒घोनां॒ ज्येष्ठ॑श्च वृष॒भाणा॑म् ।

पू॒र्भित्त॑मं मघवन्निन्द्र गा॑विद॒मीशा॑नं रा॒य ई॑महो ३ म् ॥१ ॥

य आ॒युं कुत्स॑मतिथि॒ग्व मर्दयो वावृधा॒नो दि॒वेदि॑वे ।

तं त्वा॑ व॒यं हर्य॑श्वं॑ श॒तक्र॑तुं वाज॒यन्तो॑ हवामहो ३ म् ॥२ ॥

आ नो॒ विश्वे॑षा॒ रसं॒ मध्वः॑ः सिच॒न्त्वद्र॑यः ।

ये पु॒रा॒वति॑ सुन्वि॒रे जने॒ष्वा ये अ॑र्वा॒वतो॑न्दवो ३ म् ॥३ ॥

विश्वा॒ द्वेषा॑सि ज॒हि चाव चा कृधि॒ि विश्वे॑ सन्व॒न्त्वा वसु॑ ।

शीष्टेषु चित्ते मदिरासो॑ अ॒शवो॒ यत्र॒ सोम॑स्य वृ॒म्पसो॑३म् ॥४ ॥

इन्द्र॒ नेदी॑य॒ एदि॑हि॑ मि॒तमे॑ धाभिरू॒तिभि॑ः ।

आ श॑न्तम॒ शन्त॑माभि॑िर॒भिष्टि॑भि॒रा स्वा॑पे स्वा॒पिभ ३ म् ॥५ ॥

आ॒जि॒तुरं॒ सत्प॑ति॑ि वि॒श्वच॑र्षणिं कृ॒धि प्र॒जास्वाभ॑गम् ।

प्रसूति॑रा॒ शची॑भि॒र्ये त॑ उ॒क्थिनः कर्त्तुं पुन॒त आ॑नु॒षो ३ म् ॥६ ॥

यस्ते॒ साधि॒ष्ठो ऽव॑से॒ ते स्या॑म॒ भरे॑षु ते ।

व॒यं होत्रा॑भिरु॒त दे॒वहू॑तिभिः सस॒वांसों मनामहो ३ म् ॥७ ॥

अ॒हं हि ते॑ हरिवो॒ ब्रह्म॑ वाज॒युरा॒जिं यामि॒ सदा॒तिभिः॑ः ।

त्वामिदे॒व तममे॒ सम॑श्च॒युर्गुव्युरर्गे मशीनो ३ म् ॥८ ॥

ए॒तत्त॑ इन्द्र वी॒र्यं॑ गी॒र्भिर्गृ॒णन्ति॑ का॒रवः॑ ।

ते स्तोम॑न्त॒ ऊर्जमावन्यृत॒श्चत॑ पा॒रासो॑ नक्षन्धतिमो॑३म् ॥१ ॥

नक्ष॑न्त॒ इन्द्र॒मव॑से सुवृ॒त्यया॒ येषां॑ सु॒तेषु मन्द॑से ।

यथा॑ सं॒व॒र्ते अम॑दा॒ यथा॑ वृ॒श ए॒वांस्मे इन्द्रमत्स्वो ३ म् ॥२ ॥

आ नो॒ विश्वे॑ स॒जोष॑सो॒ देवा॑सो॒ गन्त॒नोप॑ नः ।

वस॑वो रु॒द्रा अव॑से न॒ आ ग॑मञ्कृ॒ण्वन्तु॑ म॒रुतो॒हवो॑३म् ॥३ ॥

पू॒षा विष्णु ईवन मे॒ सर॑स्व॒त्यव॑न्त॒ स॒प्त सिन्ध॑वः ।

आपो॒ वातः॒ पर्व॑तासो॒ वन॒स्पति॑ शृणोतु॑ पृथि॒वी हवो॑३म् ॥४ ॥

यदि॑न्द्र॒ राधो॑ अस्ति॑ि ते॒ माघ॒नं मघवत्तम ।

तेन॑ नो बोधि स॒भ्रमाद्य वृधे भर्गो दा॒नाय॑ वृत्रहो ३ म् ॥५ ॥

आजि॑पते नृपते॒ त्वमद्धि नो॒ वाज॒ आ व॑क्षि सुक्रतो ।

वी॒ती होत्रा॑भिरु॒त दे॒ववी॑तिभिः सस॒वांस विशृण्वरे ॥ ६ ॥

सन्ति ह्यर्य आ॒शिषा॒ इन्द्र॒ आयु॒र्जना॑नाम् ।

अ॒स्मान्न॑क्षस्व मघव॒शु॒पाव॑से धृक्षस्वः॑ पि॒ष्यृणी॒मिषोद॑म् ॥७ ॥

व॒यं ते॑ इन्द्र॒ स्तोमे॑भिर्विधेम॒ त्वम॒स्माकं॑ शतक्रतो ।

महि॑ स्थूरं श॑श॒यं राजो॒ अह॑यं॒ प्रस्क॑ण्वाय॒ नि तशयो ३ म् ॥८ ॥

प्रति॑ि ते दस्यवे वृक राध अदृर्श्ययम् ।

द्यौर्न प्रथिना शवो ३ म् ॥१ ॥

श॒तं मेें गर्दभानौ शतमूर्णावतीनाम् ।

शतं दास अति ाज ३ म् ॥३ ॥

तनो॒ अधि॒ प्राणयत पू॒तव॑तायै॒ व्य॑क्ता ।

अश्वा॑ना॒मिन्न यू॒थ्यो॑३म् ॥४ ॥

अचेत्य॒ग्निश्च॑वि॒तुर्हं व्य॒वाद् स सुमद्र॑थः ।

अग्निः शुक्रेण॑ शो॒चिषोः बृहत्सूरौ अरोचत ॥

. द्विवि सूर्यो अरोचतो ३ म् ॥५ ॥

भूरीदिन्द्र॑स्य वीर्य १ व्यख्य॑म॒भ्याय॑ति ।

रास्ते दस्यवे वृको ३ म् ॥१ ॥

श॒तं श्वे॒ताय॑ उ॒क्षणा॑ दि॒वि तारो॒ न रोचन्ते ।

म॒ह्ना दिवं॒ न त॑स्तभो ३ म् ॥२ ॥

श॒तं वे॒णूञ्छतं शुनः॑ श॒तं चर्माणि म्ला॒तानि॑ ।

श॒तं में बल्वजस्तुका अरु॑षीणां चतुःशतो ३ म् ॥३ ॥

सुदेवा॒ः स्य॑ काण्वायना॒ वयो॑वयो विच॒रन्त॑ः ।

अश्वा॑सो॒ न च॑ङ्क्रमतो ३ म् ॥४ ॥

आदित् सप्तस्य॑ चर्किर॒न्नानू नस्य॒ महि श्रर्वः ।

श्यावी॑रतिष्व॒सन्प॒थञ्चक्षु॑षा च॒न सुन्नशो॑३म् ॥५ ॥

सुतेषु वाम् ।

शिक्ष॑थो ३ म् ॥१ ॥

निः विध्वरी रोष॑धीराप॑ आस्ता॒मिन्द्रा॑व्वरुणा महि॒मान॑माशत ।

या सिन॑तु॒ रज॑सः पा॒रे अध्व॑नो॒ यः शत्रुर्नभि॒रादे॑व॒ ओष॑तो ३ म् ॥२ ॥

स॒त्य॑ तदि॑न्द्रावरुणा वृ॒शस्य॑ वा॒ मध्व॑ ऊ॒र्मि दु॑हते स॒प्तवार्णो ३ म् ।

ताभि॑द॒श्वांस॑मवतं शुभस्पती यो वा॒मद॑ब्धो अ॒भि पाति॒ चित्ति॑भो ३ म् ॥३ ॥

अवोचाम महते सौभंगाय स॒त्य॑ त्वे॒षाभ्यां॑ महि॒मान॑मिन्द्रि॒यो ३ म् ।

अ॒स्मान्त्स्व॑न्द्रावरुणा घृत॒श्चत॒स्त्रिभिः सा॒प्तेभि॑रवतं शुभस्पतो ३ म् ॥५ ॥

इन्द्रा॑व्वरुणा॒ यदु॒षिभ्यो॑ मनी॒षा॑ वा॒चो म॒ति॑ि श्रु॒तम॑दत्त॒मग्रो ३ म् ।

यानि॒ स्थाना॑न्यसृजन्त॒ धीरा॑ य॒ज्ञं त॑न्वा॒नास्तप॑सा॒भ्य॑पश्यो ३ म् ॥६ ॥

हंसः शु॑चि॒षद् वसु॑रन्तरिक्ष॒सो ३ म् ।

होत वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सो ३ म् ॥

नृषद् व॑र॒सर्वृत॒सद् व्यो॑म॒सोश्म् ।

अ॒ब्जा गो॒जा ऋत॒जा अ॑वि॒जा ऋ॒तो ३ म् ॥१ ' ॥

हंसः वसु॑रन्तरिक्ष॒स-द्धोत वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सो ३ म् ।

नृषद् व॑र॒सवृ॑त॒सद् व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋत॒जा अ॑रि॒जा ऋतो ३ म् ॥२ ॥

हंसः शु॑चि॒षद् व॑सु॒रन्तरिक्षस-दोत वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सत् ।

नृषद् व॑र॒सद॑त॒सद् व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋत॒जा अ॑नि॒जा ऋ॒तो ३ म् ॥४ ॥

अति॑थिर्दुरोण॒सन् नृषद् व॑र॒सद॑त॒सोश्म् ।

व्योम॒स॑द॒ब्जा गो॒जा ऋत॒जा अ॑नि॒जा ॠतो ३ म् ॥५ ॥

हंसः शु॑चि॒षद् वसु॑रन्तरिक्षस-दोत वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सो ३ म् ।

नृषद् व॑र॒सद॑त॒सद् व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋत॒जा अ॑रि॒जा ऋ॒तो ३ म् ॥६ ॥

नृषद् व॑र॒सद॑त॒सद् व्यो॑म॒सो ३ म् ।

अ॒ब्जा गा॑जा ऋत॒जा अ॑रि॒जा ऋतो ३ म् ॥७ ॥

इन्द्रा॑वरुणा॒ मधु॑मत्तमस्य वृष्ण॒ सोम॑स्य वृष॒णा वृ॑षेथाम् ।

इ॒दं वा॒ मन्धः परि॑षिक्तम॒स्मे आ॒सद्यस्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयेथो ३ म् ' ॥