भरत नाट्यशास्त्र - नाट्य चन्द्रिका टीका १ — पृष्ठ 561–570

४७० नाट्यशास्त्रम् २१७ करमावर्तितं कृत्वा १२९ कस्मात् बहुत्वाज्ज्ञानानाम् १२८ कस्माद् भवन्तो नाट्यस्य ३० करमावृत्तकरणम् १४७ कस्मान्नृत्तं कृतं ह्येतद् १५१ कररेचकस्तृतीयस्तु ३ ९ ३ कस्यचित्वथ कालस्य ८९करावुद्वेष्टिताम्री तु ४.१३४, १३५, कामपाल नमो नित्यम् ७९ करिहस्तं कटिच्छिन्नम् १३६, १३८ १३ ९, १४०, १४१ काङ्गुलकोऽलपद्मश्च ३६० १४२, १४४, १४५, १४६, १४७ काङ्गुलेनामिका वक्रा ३७२ १०८ कान्ता भयानका हास्या ३३४ करिहस्तो भवेद्वामः २८६ २६४ कारणमवेक्षमाणः करोपगूढपार्श्व च ११६ कार्पासं बाल्वजं वापि ४७ करौ च रेचिती कार्यों १२ ९ कार्यं चैव प्रयत्नेन ४८ करौ च रेचितो यत्र १४३ कार्यं द्वारद्वयं चात्र ५५ करो पार्श्वे ततस्ताभ्याम् १२ ९ कार्यं मध्यलये तज्ज्ञः १८५ करो प्रलम्बित कार्यों १२७ कार्यं शीतस्पर्शे वर्षे ३९५ करौ वक्षःस्थितो कार्यों कर्णेऽञ्चितः करो वामः ११ ९ कार्यः पुष्पप्रकरश्च ३७० ३७५ १४ कार्यः प्रतिग्रहाचमन- कर्तराक्षं हिरण्याक्षम् १३५ कार्यः प्रवेशो नर्तक्या १५३ कर्तव्यं सकटिच्छिन्नम् ६० कर्तव्यः पूर्व रङ्गस्तु २०१, २०८ कार्यः शैलगुहाकारः २० ९ कार्या प्रकम्पिता रोष ३६९ कर्तव्यास्तु प्रयत्नेन ३६५ कार्या निरस्तरणाद्वा ३०४ कर्त्तव्यो नारीणां ५८ कार्याऽनुगतमस्यैव ३४८ कर्तारः पुरुषाश्चात्र ५३ कार्यो नातिप्रसङ्गोऽत्र २४६ कर्तृनपि तथा सर्वान् ३७५ कर्म चैषां प्रवक्ष्यामि ३१८ कार्योऽभिनयविशेषः ३१ कार्याणि शेषजानि ३७३ कर्मभावान्वयापेक्षी ३५ ९ कार्यों मदक्षयो वै यः २९ ४ कर्मलक्षणसंयुक्त कर्मातिशयनिर्वृत्तः २८ ९ कार्या यथारसं स्युः ३७६ ३७० कार्या शेषु भावेषु ३५१ कलहे स्वस्तिकयुतां कलानां वृद्धिमासाद्य १५३ कार्या निवर्तिताभ्यां ( ) वि० ३७२१०७ कलापातविभागार्थम् १७४ कार्यों नाभितटे हस्तो २०५ कार्यं तु प्रथमे वेगे ३१३ कबेर्नामगुणोपेताम् १ ९९ कान साभिनेया २९ १ कस्तिष्ठति जित केन २३ कालप्रकर्षहेतोश्च १८६ कस्मात् प्रयोगवैषम्यम्

कालागतं साक्ष्यरागम् २६३ कुञ्चिता सूयितानिष्ट ३४४ कालान्तरातिपातात् ३०६ कुञ्चितौ मणिबन्धे तु ९८ कालियं भ्रमरं चैव १४ कुट्टनं खण्डनं छिन्नं ३५३ काव्य कतु यशश्चास्तु १ ९ ३ कुट्टनं दन्त संघर्षः ३५३ ३३७काषायवसनाश्चैव ४ ९ कुटिल कुटीदृष्टि: किञ्चिच्चला स्थिरा किञ्चित् ३४० कुटिल व्याविद्धगतिः २९४ १३६ किश्विस्तिर्यग्गतावेतो ३९ ० कुट्टितं करणं कृत्वा किञ्चित् पावनितग्रीवं ३३२ कुतपस्य च सर्वस्य १९ १ किञ्चित्प्रवेषिताङ्गः २९ २ कुतपस्य तु विन्यास: १७१ किञ्चित् विवर्तिताग्रः ३७६ कुन्तल कुण्डलाङ्गद- ३६ ९ ३९९ किञ्चिदश्चितजङषं च ४२० कुब्जवामननीचानां किञ्चिदञ्चितपक्ष्माग्रा ३३ ९ कुमुदोत्पलवृन्तेषु ३८० किञ्चिदकार्यं कुर्वन् २९९ कुम्भं सलिलसम्पूर्णम् ८२ किञ्चिदवाङ्मुखदृष्टिः २८६ कुरु लक्षणसम्पन्नम् २६ किञ्चिदाकुञ्चितपुटा ३४३ कुर्यादनन्तरं चारीम् २०६ किञ्चिदाकुञ्चिता हृष्टा ३३७ कुर्यादुद्वेष्टितं चैव १४६ १४१ किञ्चिन्निष्टब्धतारा च ३४० कुर्यान्नूपुरपादं च ११ किञ्चिलक्षितदन्तं च २६३ कुशला ये विदग्धारच किन्तु शोभां प्रजनयेत् १५१ कूर्परस्वस्तिकगतो ३ ९ ३ किन्तुपोहनसंयुक्तम् १७ ९ कूर्परांसोंचितो हस्तो ३८३ किन्त्वल्पसूत्रग्रन्थार्थम् २१७ कूर्मपृष्ठं च कर्तव्यम् ५८ किमन्यत्सम्प्रवक्ष्यामि २१५ कृत्वा कुतपविन्यासम् १५३ कीर्तनाद्देवतानां च १७४ कृत्वा नूपुरपादं च १४७ कुञ्चितं च सरोमाञ्चं ३५२ कृत्वा नूपुरपादं तु १३ ९, १४३ कुचितं दक्षिणं कृत्वा ४२४ कृत्वाऽवहित्थं स्थानं तु १ ९ ६ कुञ्चितं पादमुत्क्षिप्य १०६, ११५, कृत्वा विश्लेषमेवं तु १४७ १२१, ४१५, ४१६, ४१७, ४१८ कृत्वा शुष्कावकृष्टां तु १९४ ३४८ कृत्वैकं परिवर्त तु १६५ कुचितं रेचितं चैव कुञ्चितश्च तथाङ,गुष्ठः ३६२ कृत्वोरुवलितं पादम् १२२ कुञ्चिताकुञ्चिते मूनि ३५७ केवलं परिवर्ते तु २०२ कुञ्चिता चाभितप्ता च ३३४ केवलं पृष्ठतः शस्त्रं ४२६ ३९ ० कुचितावश्विती चैव १३०, १३५ केशदेशाद्विनिष्क्रान्ती

४७२ नाट्यशास्त्रम् कैदारि शालिकर्ण च १३ क्षिप्राविद्धकरं चैव १२९ १५ ९कैशिकी श्लक्ष्णनेपथ्या १७ क्षेपप्रतिक्षेपकृतम् ८६कोण वा सप्रतिद्वारम् ६० क्ष्वेडितैः स्फोटितैश्चैव कोपे वितकें लायां ३४ ९ खञ्जनकु टसंयुक्ता १६५ ३८०कोऽसाविति निर्देशे ३६ ९ खटकः खटके न्यस्तः कौतुकविवाहयोगं ३५५ खटकारख्ये यदा हस्ते ३६८ atri ताण्डानि चैब १३ खटकारख्यो कृती स्यातां ३९ २ ३६०क्रमप्रवृष्टतारा च ३३ ९ खटकावर्धमानश्च क्रमशः करण विप्राः ३ ९४ खण्डिता विप्रलब्धा वा १६३ क्रमादाकुञ्चितपुटा ३३५ खण्डैः त्रिभिश्चतुर्भिर्वा ४० ९ क्रियतामद्य विधिवत् ३७ खिन्नानां रसभावेषु २०४ क्रीडनीयकमिच्छामः ६ खेटकं भ्रामयेत् पश्चात् ४२५ ४२५ २८५ खेटकेन च कर्त्तव्यः क्र.द्धः स्वभुजप्रेक्षी क्रूरा रूक्षारुणोवृत्त ३३६ खेदो भवेत्प्रयोक्तृणाम् २०४ ९ ६ क्रोधभयहर्ष लज्जा० ३१७ गङ्गावतरणं चैव १९ ६ क्रोधश्चपलतोय' च ३२१ गच्छेत्पचपदीं चैव क्रोधस्थानेषु दीप्तेषु ३४ ९ गच्छेदभ्यन्तरं जानु ४०० क्रोधामर्षौ च हासश्च ३२० गजक्रीडितकं चैव ९५ ३८३ क्रोधे विवर्तितं कार्यं ३४७ गजदन्तः स तु करः क्लीबानां धाजननम् ३४ गजदन्तोऽवहित्थश्च ३६० ३५२ क्वचिद्वर्मः क्वचित्क्रीडा ३३ गण्डयोर्लक्षणं प्रोक्त क्वचिद्धास्यं क्वचिद्युद्धम् ३६ गतिप्रचारे वक्ष्यामि ९७ क्षामं चावनतं ज्ञेयं ३५१ गतिमण्डलको ज्ञेयः ९३ ४२६ क्षामं दुःखेषु कर्त्तव्यं ३५२ गतिश्च वार्षगण्येऽपि ४०१ क्षामं खल्वं समं पूर्ण ३ ९९ गतिष्वधमपात्राणां १५४ क्षामं खल्वं च पूर्ण च ३ ९ ८ गत्या वाद्यानुसारिण्या २९ १ क्षामं फुल्लं च घूर्णं च ३५१ गदितः क्षामक्षामैः क्षामं हास्येऽथ रुदिते ३ ९ ८ गदित्वा जर्जरश्लोकम् १ ९ ४ २१७ क्षिप्तं व्यायामयोगेषु ४०३ गन्तुं किं पुनरन्येषाम् ७५ क्षिप्तायां चैव विज्ञेयम् २० ९ गन्धं माल्यं च धूपं च ४९ क्षिप्रमाविद्धकरणं ४१ ९ गन्ध पुष्पफलोपेतः ७५ क्षिप्रमुक्ताङ्गुलीभिस्तु ि ३७८ गन्धर्ववह्निसूर्येभ्यः

गन्धैर्माल्यैश्च धूपैश्च ८२, ८३ गुर्वक्षराणि पादे तु २१४ ३४०गम्भीरस्वरता येन ६१ गूढा चकिततारा च गरुडप्लुतकं चैव ९ ५ गृधावलीनकं चैव ९ ५ गर्वः खलु नीचानां ३०४ गृहीत्वा वामहस्तेन ३८१ गर्वश्चैव वितर्कश्च ३२१ गृहीत्वा जर्जरं त्वष्टो १८८ ७० गर्वेच्छादर्शने चैव ३३१ गोब्राह्मणशिवं चैव २५६ गर्वेऽप्यहमिति तज्ज्ञैः ३६२ गौरो वीरस्तु विज्ञेयः गर्वेऽहमिति ललाटे ३६ ९ ग्रहणे धारणे ज्ञाने १२ ३७१ गर्वे माने विलासे च ३३२ ग्रहणे ह्यामिषलाभे च ७४ गर्यो विषाद औत्सुक्यम् २२३ ग्रामण्यमुत्तरे स्तम्भे गर्वोऽसूया मदोत्साही ३२१ ग्राम्यधर्मप्रवृत्ते तु ६ गाणश्वरी महापिण्डी १४९ ग्राह्य बिडालपदमिति ३७३ ३८२ गोत्रकम्पनवित्रासः २८८ ग्राह्याण्युपनेयानि ३५८ -गात्रमुखदृष्टिभेदैः २७० ग्रीवाकर्माणि सर्वाणि ३४३गानं पञ्चविधं ज्ञेयम् २२७ ग्लाना च शङ्किता चैव ३२१ गावो वसेयुः सप्ताहम् ६८ ग्लानिः शङ्का ह्यसूया च ३८७ गीतकान्ते ततश्चापि १८३ ग्लाने स्वप्ने विहस्ते च २२६-गीतकार्थं त्वभिनयेत् १५६ घनस्तु तालो विज्ञेयः ३५२ गीतकार्थाभिसम्बद्धम् १६३ घूर्णमुत्साहगर्वेषु ६८ गीतकेषु प्रयुक्तेषु १८१ घृतौदनेन हुतभुक् ३६ ९ गीतप्रयोगमाश्रित्य १५२ चक्र तडित् पताका ४२१ -गीतानां छन्दकानां च १५ ९ चक्रस्य मोक्षणे चैव १४८ गीतानां मद्रकादीनाम् १७१ चक्र स्ते नाम पिण्डीनाम् १४९ गीतानि तेषां वक्ष्यामि १५ ९ चण्डिकाया भवेत्पिण्डी गीत वाद्ये च नृत्ते च २०४ चतस्रो गीतयः कार्या २ ९ ० २८५ गुणनाशनविद्वेषः २९ ३ चतस्रो वृत्तयो ह्यताः गुरुनृपयोपराधात् २६ ९ चतुरं किञ्चिदुच्छवासान् ३४८ १३५ गुरुप्राया तु सा कर्या १ ९ २ चतुरश्रं करं कृत्वा १८९ गुरुराजापराधेन २८७ चतुरश्रं लये मेध्ये ६३ -गुरुलाघव संयुक्तम् २० ९ चतुरश्रं समं कृत्वा गुरुसञ्जमानजिह्वः २ ९ २, २९४ चतुरश्र समतलम् ६५ गुर्वक्षराणि जानीयात् १८३ चतुरश्रमुरः कार्यम् १ ९ ६

४७४ नाट्यशास्त्रम् २१२. ३८८ चन्द्रार्धभूषणजटं वरं वृषभकेतुंचतुरस्रस्थितो हस्ती चतुरश्रा ध्रुवा तंत्र १ ९७ चरणश्चानुगश्चापि १३२.. चतुरश्रे परिक्रान्ते २०१ चरणस्यानुगश्चापि ९७ चतुरस्रो भवेद् वामः ३९ ० चलन कम्पनं ज्ञेयं ३४५. ३३७चतुरस्रो विकृष्टश्च २२७ चला हसितगर्भा च ४०४चतुरस्रो द्विजश्रेष्ठाः २०० चलितश्च पुनः कार्यो ३७४ चतुरश्रो विकृष्टश्व २२७ चातुर्य माधुर्यं दाक्षिण्यं १७१चतुरस्रौ तथोत्तो ३६१ चारी चैव ततः कार्या ४० ९चतुरो रेचकांश्चापि १४७ चारीभिः प्रसृतं नृत्तं ४० ९. चतुर्गुण समायुक्ता २१३ चारीभिः शस्त्रमोक्षश्च २ ९ ६ चतुर्थं च कुमारस्ते ८३ चारीश्लोकं गदित्वा १३२ चतुर्थ पञ्चमं चैव १ ९ २ चार्यश्चैव तु याः प्रोक्ताः ६२ चतुर्थः परिवर्तस्तु १८९ चित्रकर्मणि चालेख्या: २०२ चतुर्थकारः पुष्पाणि १ ९ १ चित्रत्वमस्य वक्ष्यामि चतुर्थकारः पूजां तु १ ९ २ चित्रदक्षिणवृत्ती तु १७२ २०९ २०२ चित्रे चैत्राः कला ज्ञेयाः चतुर्थकारदत्तामिः ३०५ चतुर्थीमुत्तरामाशाम् १ ९ ० चिन्तानिन्द्रातन्द्रा ० २९ ६ चतुर्दशं पञ्चदशम् २११ चिन्तोत्सुक्य समुत्था चत भिस्सन्निपातैश्च १ ९ ५ १ ९ ७२१३ चिरविस्मृतं स्मरति यः २९८ २ ९ २ १८३२१२ चौर्यादिजनिता शङ्का चतुभिस्सन्निपातैस्तु ३० ९ चतुर्विधं च विज्ञेयम् २२६ चौर्याभिग्रहणवशात् ३८४ चतुर्हस्तो भवेद्दण्ड: ४३ छन्दतस्ते प्रयोक्तव्या ३२८ छन्दो गीतकमासाद्य १६२ चतुर्विधश्चैष भवेत् ९५. चतुष्पदा नर्कुटके १६५ छिन्नं च करणं प्रोक्तम् ३५३ चतुष्पदा भवेत्सा तु १८३ छिन्तं तु गाढ संश्लेष: ८६ चतुष्षष्टिकरान् कुर्यात् ४४ छिन्नं प्रदीप्तमायस्तं ३५४ चतुष्षष्टिकरान् कृत्वा ४८ छिन्नं व्याधौ भये शीते ३९९ ३६१ छिन्ना चैव निवृत्ता च चतुषष्टिकराते ४८ चत स्स्तम्भसमायुक्ता ६६ छिन्नायां तु चतुर्भागे ३९९ चत्वारः सन्निपाताश्च १८४ छिन्ना व्यायामसंभ्रान्त ३८५ चत्वारोऽभिनया ह्येते २२४ छेदनं भेदनं चैव चत्वार्येव हि कार्याणि २१४ जगत्पितामहं चैव ६८

९ जिह्मा दृष्टिरसूयायां ३४४जग्राह पाठ्यमृग्वेदात् २२३जङ्घाञ्चिता तथोत्ता १२८, जुगुप्सा विस्मयश्चेति ४१३ जुगुप्सिता विस्मिता च ३३४ जङ्घाञ्चिता परिक्षिप्ता ४१८ जृम्भणगात्रविमर्देः ३०६. जङ्घाञ्चितोपरिक्षिप्ता १२३ जृम्भणे चुक्कितं कार्य ३५४. जङ्घास्वतिकयोगेन ४०२ ज्येष्ठ विकृष्टं विज्ञयम् ४१,४५. १७०-जङ्घा स्वस्तिकसंयुक्ता ४१७ ज्येष्ठमध्यकनिष्ठानि ३८६ जटिलाम्बष्टको चैव १३ ज्येष्ठे स्वल्पप्रचाराः स्युः जडतां सप्तमे कुर्यात् ३१४ ज्ञेयस्तु मदस्त्रिविधः २ ९ ३ ३२८ जडता च तथा षट् च ३२० ज्ञेयस्त्वभिनयो विप्राः ३८ ९जडता मरणं चैव ३२१ ज्ञेयो प्रयोक्तृभिर्नित्यं जनप्रवेशनं चान्यत् ६५ ज्ञेयो वै वर्धमानस्तु ३८४ ३८२ १२७ ज्ञेयो वै निषधो नाम जनित करणं कृत्वा ३६१ जपाध्ययनसंल्लाप ३५४ ज्ञेयो गरुडपक्षौ च ४११ जम्बुध्वजं काकजङ्घम् १३ डोलपादा तथाक्षिप्ता १२३ ६ डोलापादक्रमं कृत्वा जम्बूद्वीपे समाक्रान्ते ३० ९. जयं चाभ्युदयं चैव ८४ तच्चागणनया कार्यम् १७८ जयावहो नरेन्द्रस्य ५४ तच्छ्रुत्वा तु सुखं गानम् १२. जर्जरं नमयित्वा तु १ ९५ तच्छ त्वा भगवाञ्छक्रो १६२. जर्जरं पूजयित्वैवम् ८४ तज्ज्ञेयं सुकुमारं हि जर्जरग्रहणाद्योऽयम् १८८ तज्ज्ञैस्तेनानुसारेण ३५५ जर्जरस्वत्वभिसम्पूज्यः ८२ तण्डुनापि ततः सम्यग् १५० १६२ जर्जरस्य प्रयोगे तु १८१ ततं चानुगत चापि जर्जराय प्रयुञ्जीत ६ ९ तत चैवावनद्धम् २२६. जर्जरीकृतदेहांस्तान् २४ तत तन्त्रीगत ज्ञेयम् २२६ १९० जर्जरीकृतसर्वाङ्गा २५ ततः पञ्चपदीं गच्छेत् १८८ जर्जरे तु विनिक्षिप्तम् २९ ततः पञ्चपदीं चैव १८७ जात्या चैव हि विश्लोका १८३ ततः परं तृतीये त ४०२ ततः परं प्रयुञ्जीत २०३ जानुना कुश्वनाच्चैव १६४ जालवातायनादीनां ३८२, ३८४ ततः प्रभृति नृत्तं त २०४ जालोपनद्धा च लता १५७ ततः शेष प्रयोगस्तु १९ ४ जितं सोमेन वै राज्ञा १ ९ ३ ततः श्लोकं पठेदेकम्

४७६ नाट्यशास्त्रम् १६२ततः सर्वैस्तु कुतः १७१ तत्त्वं चानुगतं चापि ततः सललित स्त: २९ १८६ तत्पर्वसु विनिक्षिप्ताः •ततः सव्यं करं चापि २९७ १४१ तत्प्रतीकारशून्यस्य ततः सह महेन्द्रेण २६ तत्सर्वं सम्प्रवक्ष्यामि १६२ ततः सार्धं सुरैर्गत्वा २७२ ८९ तत्सर्वमद्भुतरसे ततश्च करमावर्त्य ३३२ १३८ तत्स्यान्मुखापहरणे ततश्च क्षत्रियस्तम्भे १०३ ५१ तत्स्वस्तिकमिति प्रोक्तम् ८६ततश्च वामवेधः स्यात् १९८ तत्र छिन्नं च भिन्नं च ततश्च वामवेधस्त १५१ १८७ तत्र तूपोहनं कृत्वा ४१ ततश्च विश्वकर्माणम् २६ तत्र पाठ्य च गेयं च ६५ ततश्चासारितं भूयः १५६ तत्र स्तम्भाः प्रदातव्याः -ततश्चोत्थापनं कार्यम् १६१ १७१ तत्राद्यमभिनेयं स्यात् १९८-ततश्शुष्का व कृष्टा स्यात् १ ९ ४ तत्रापि वामवेधस्तु ततश्शेष प्रयोगस्तु २१३ २०४ तत्राप्युपोहनं कार्यम् ६३ ततस्तण्डु समाहूय ९२ तत्राभ्यन्तरतः कार्या १५ ९ ततस्तस्मिन् ध्वजमहे २१ तत्रावतरण कार्यम् ७३ ततस्तैरसुरैः सार्धम् २३ तत्रैव विनिवेश्यस्त १५६ ततस्त्वन्तर्हिताः सर्वाः २०३ तत्रोपवहनं भूयः ३७८ ततो गेयावकृष्टा तु १९ २ तथा कलासु काष्ठासु ततोऽचिरेण कालेन ३८६ २६ तथा काकुविशेषश्च ४०६ ततोऽधिवासयेद् वेश्म ६८ तथाकुञ्चितमध्यश्च ततो ब्रह्मादयो देवाः २१ तथा कृतान्तः कालश्च ८१ १९९ -ततोऽभिवादनं कुर्यात् १९ ० तथा च भारतीभेदे १०१ ततो भूतगणा हृष्टाः ९० तथा च मण्डलं स्थानम् ९८-ततो मामाह भगवान् ९० तथा च सन्नतं पार्श्वम् १६३ ततो ये तण्डुना प्रोक्ताः ९२ तथा चाभ्युदयस्थाने १८१ ततो रौद्ररसं श्लोकम् १ ९८ तथा चार्यां प्रयुक्तायाम् ततो वास्तु प्रमाणन ४६ तथा चेष्टाकृतश्चैव ३२८ १८१ •ततोऽसृजन् महातेजाः १७ तथा चोत्थापने युक्त ४०३ ततोऽस्म्युक्तो भगवता ८९ तथा चोद्वाहित कुर्याद् ततोहिमवतः पृष्ठे ९० तथा त्रिकं विवृत्तं च १०७, १२२ तत्तथा पूर्वरङ्ग तु १८२ तथा त्रिपुरदाहश्च ९०

तथा नाट्यकुमारीश्व ६८तथा निम्नतलश्चैव ३७२ तमेवाङ्गनिबद्धेषु १६० तमेवोद्वेष्टितं कृत्वा १३८तथाऽपसर्पणं चैव १४७ तयोः कक्ष्याविभागेन ७२ तथाऽपसृतमेवं तु ३ ९७, तयोः समानकरणात -४०७ तथा पाणिविभागार्थम् १७४ तयोरागमने कार्यम् १ ९९. तथा पार्श्व गतवव ३७६ तयोरुपरि भेदस्तु ३०तथा प्रसारितभुजो ३ ९ १: तयोस्समुत्थितस्त्वेक ४२०तथा भावरसोपेत ३५६ तर्जनीमध्यमाङ्गुष्ठाः ३७५:तथाभिद्रवणं चैव ४२४ तर्जनी मध्यमायाश्च ३६४ तथा मूलं रसाः सर्वे २५४ तर्जन्यङ्गुष्ठसन्देशः ३७६ तथार्थाभिनये चैव ३ ९ ३ तलपुष्पपुढं पूर्वम् ९५ तथावतरणं प्रोक्तम् १७१ तलपुष्पापविद्धे द्व १३३ तथा विध्वंसनं दृष्ट्वा २३ तलसंस्फोटिती हस्ती ११९ तथा शुष्कावकृष्टायाम् १८१ तलसङ्घटितं चैव ९ ६तथा शोककृतश्चैव २७२ तलसश्वरपादश्च ४१४ तथैव मणिबन्धान्ते ३८९ तलसम्श्वरपादस्य ४१३ तथैवापसृतांसं च ३ ९ ७ तलसञ्चरपादाभ्याम् १२८, ४१३, ४१५ तथैवार्धनिकुटं च ९ ५ तलाग्रसंस्थितः पादः १२७ तथैवालातकं कुर्यात् १४२ तस्माच्चारी विधानस्य ४१०- तथैवोत्तरपूर्वायाम् ७४ तस्माच्छुष्का व कृष्टेयम् १७६ तथोपस्थापने चैव १६६ तस्माज्जर्जर एवेति २५ तदनुकृतिद्धा २१ तस्मात्तस्यैव तावत्त्वम् ३९ तस्माभिः श्रुतं सर्वम् १६८ तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ३७ ८७- तदेव च पुनर्वस्त १५६, १५ ९, तस्मात सृजापरं वेदम् ६ तनु क्षामं नतं खल्वं ३ ९ ८ तस्मादयं पूर्वरङ्गः १६ ९ तन्त्र भाण्डसमायोगात् १७४ तस्माद्योग्यप्रसिध्यर्थं ४२९.. तन्त्री भाण्डसमायोगः १७०. तस्मादेव कृतं भवः ४६ तन्त्र्योजः करणार्थं त १७३ तस्मान्न लक्षणं प्रोक्तम् २०२ तन्नात्र मन्युः कर्तव्य ३५ तस्मान्नित्यं प्रयत्नेन ४८ तन्नैतदेवं कर्तव्यम् ३१ तस्मान्निवातः कर्तव्यः ६१ तपस्विदर्शने कार्या ३६४ तस्मिन् सदस्यभिप्रेतान् २३ तमेव च करं भूयः -१३८. तस्मिन् समवकारे त ८९

नाट्यशास्त्रम् ४७८ १५३ तासां प्रकुर्वीत ततः ७४ तैत्तिलं भतस्य तण्डुप्रयुक्तस्य २८४ तासां मध्ये स्थितोऽङ्गुष्ठः ३७३ तैरेव च तस्य त्वभिनययोगान् १ ९ १ तासांमुपरि चाङ्गुष्ठः ३६७ लाभ्यत्ततस्य भाण्डसमः कार्यः ४० तिथिनक्षत्रयोगेन ५० तोदननिक तस्य वास्तु च पूजा च ३९५ त्यक्त्वा ३२९ तिर्यक्तथोर्ध्व संस्थोतस्य शिरोहस्तोर: ५५ तिर्यक्प्रसारितास्यो च ३८ ९ त्रपाद्योग तस्यां माल्यं च धूपं च ३ ९ १ त्रयस्त्रिंशश १६५ तिर्यक्प्रसारितो चैव तस्याः पादावसाने त ३९९ त्रयस्त्रिश १९ ८ तिर्यग्गतागताक्षित्र तस्यान्ते त त्रिपद्याथ ४१२ तिर्यवस्थित चाभिमुखो ३८८ त्रस्ता त्र तस्यापसर्पण चैव ११४ तिर्यक्स्वस्तिकसम्बद्ध ३६४ त्रयोदश तस्यैव चानुगो हस्तः ३०६ तिलके च करः स्थाप्य ११७ त्रास स तां मुखगौरवगात्र ३८५ तिस्रः प्रसारिता यत्र ३७३ त्रासवैवप ताडनं चेति विज्ञेयं १ ९७ तिस्रो वस्तु तृतीयं तु १५७ त्रासश्च ताण्डवनृत्तमिदं प्रलयान्ते ४०३ तीव्रगन्धे विकृष्टां तां ' ३५१ त्रासश्चैव ताण्डवेषु प्रयोक्तव्यम् ४९ तुषारं पार्षदं चैव १३ त्रासो तादृशस्तत्र दातव्यः ३६६ तुष्यन्ति लोकपालाश्च १८१ त्रिकं प्र तानि त्वरालयोगात, ९४ तूष्णीकः परवशग: २१४ ३०३ त्रिकं स तान्यतः सम्प्रवक्ष्यामि ९ २ तृतीयं चैव षष्ठं च २१३ त्रिकलं तान् वः करणसंयुक्तान् ३८५ तृतीयं चैव षष्ठं तु २१२ त्रिकस्य तान्यहं संप्रवक्ष्यामि १४३ तृतीयः परिवर्तस्तु १८८ त्रिकस्य ताभ्यां सूची तथा चैत्र ५२ तृतीये च स्थितो विष्णुः २९ त्रिताला ताम्र चाधः प्रदातव्यम् ३४७ तृतीये सन्निपाते तु १८४ त्रिताल ताराकृतोऽस्यानुगतं ३४४ ते च लोकस्वभावेन ३३३ त्रिपता तारापुट वां कर्म १४ ९ ते तत्र तुष्टा दैत्यास्तु १७८ त्रिपता तार्क्ष्य पिण्डी भवेदविष्णोः २०० ते तु सञ्चारिणो ज्ञेयः _३२३ त्रिपता तालप्रमाणं संक्षिप्तम् ४२२ तेनैवाक्षिप्तकं कुर्यात् १४४ त्रिपता तालास्त्रयोऽधं तालश्च ४२२ तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ३२६ त्रिपता तालांस्त्रीनर्ध तालांश्च ३७८ तेषां तु वचनं श्रुत्वा ५, ३ ९, २१७ त्रिपद्य ताले विश्वसने चैव १५५ तेषां त्रीणि प्रमाणानि ४० त्रिपा तावत्पर्यस्तकः कार्यः ३९ १ तेषां समासतो योगः १३२ त्रिपुरा -तावेव तु परावृत्ती ३ ९ १ तेषु सूची प्रयोक्तव्या १६६ त्रिभाग -तावेव पार्श्व विन्यस्तो ३८ ९ तेष्वयं नाटयसंज्ञो हि ११ त्रिभिः -तावेव मणिबन्धान्ते

तैत्तिलं भार्गवं चैव १३ त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा ६८ तैरेव च पदैः कार्यम् १ ९ ६, १ ९८ त्रिविधः सन्निवेशश्च ४० ३२८" लाभ्यक्तेन गात्रेण ४२ ९ त्रिविधस्त्वाङ्गिको ज्ञेयः तोदन निट्टने ४०५ त्रिशूलाकृतिसंस्थाना १४९ ४७ त्यक्त्वा (कृत्वा) समपदं ४०५ त्रीण्युत्तराणि सौम्यं च त्रपाधोगततारा च ३३ ९ नेताग्निसंस्थिता मध्या ३७२ त्रयस्त्रिंशदभी भावाः २२३ त्रेतायुगेऽथ सम्प्राप्ते ६ ३२ त्रयस्त्रिशदिमे भावाः ३१५ त्रैलोक्यस्यास्य सर्वस्य त्रस्ता त्रासे भवेद्दृष्टि: ३४४ त्र्यश्र त्रिकोणं कर्तव्यम् ६६ २०४ त्रयोदशविधं ह्येतत् ३३३ त्र्यश्रं वा चतररश्र वा २०२ त्रासं सञ्जनयन्ति स्म २६ त्र्यश्रश्च चत रथश्च ३५७ त्रासवैवर्ण्यरुदितैः ३२० त्र्यश्रा पार्श्वगता ज्ञेया त्रासश्च मरणञ्चैव ३२२ त्र्यश्रा वा चत रश्रा वा २०६ १८९ त्रासश्चैव वितर्कश्च २२३ त्र्यश्रे द्वादश पातास्त ३४२ एवं पुत्रशतसंयुक्तः १२ त्रासोद्धृतपुटाया तु त्रिकं प्ररोचना चापि १७१ त्वं महेन्द्रप्रहरणम् ७० ३२६ त्रिकं सुवलितं कृत्वा १० ९, १३७ त्वत्प्रासादाच्छ त सर्वं त्रिकलं चापि निर्दिष्टम् २१४ दक्षयज्ञ विनिहते १४८ ३८१ त्रिकस्य बलनाच्चैव १० ९ दक्षिणं चापि वामस्य त्रिकस्योद्वर्तनं चैव १४७ दक्षिणं तु पदं पुंसः १ ९ ० त्रितालान्तर मुत्क्षेपः १९८ दक्षिणः कुट्टितः पादः ११० १ ९ ० १८६ दक्षिणेन च कर्तव्यम् त्रितालान्तरविष्कम्भम् त्रिपताकः स विज्ञेयः ३६३ दक्षिणेन निवेश्यस्त ७२ त्रिपताकहस्तजानि तु ३६६ दक्षिणेन पुनः सूची १४३ ९५ त्रिपताकानामिकया ३६३ दण्डपक्षं तथा चैव १०८ त्रिपताके यदाहस्ते ३६४ दण्डपक्षं तु तत्प्रोक्तम् त्रिपताकोऽपरः कर्णे ३९ १ दण्डपाद करं चैव ९ ३६ ९५ त्रिपद्या सूत्रभृद्रुद्र १ ९ ० दण्डरेचितकं चैव त्रिपाणिलयसंयुक्तम् १६१ दत्तवन्तः प्रहृष्टास्ते २३ त्रिपुरान्तकरं बहुलीलम् २१५ दत्त्वा ततः प्रकुर्वीत ७५ he त्रिभागच्छिन्नया रज्ज्वा ४७ दन्त र्दष्टेऽधरे दष्टं त्रिभिः कलापकं चैव ९४ दर्शने श्रवणे चैव ३४ ९