भरत नाट्यशास्त्र - नाट्य चन्द्रिका टीका १ — पृष्ठ 551–560

४६० नाट्यशास्त्रम् १३२,,अतः परं प्रवक्ष्यामि ६६ अधमेषु प्रकीर्णाश्च ३८६ १७५, १७८, २० ९, २१०, अधरोष्ठ गदरञ्जनम् ३६७ २१४, २२७, ३३३, ३५६, अधस्ताद् रङ्गपीठस्य २९ ३६३, ३ ९ ३, ३ ९ ७, ४०७ अधोगतविचारा च ३४१ अतः परं लक्षयिष्ये ३३६ अधोभागचरी दृष्टिः ३४३अतश्च संयुतान् हस्तान् ३७९ अधोमुखतलाविद्धो ३९ १ अतश्चैव प्रतिक्षेपात् १५२ अधोमुखविकाराच ३४१ १२३ अतिक्रान्तक्रमं कृत्वा ११८, अधोमुखं स्थिते चापि ३३३ ४१८, ४१ ९ अधोमुखीनां सर्वासां ३७२ अतिक्रान्तक्रमे चैव ४०६ अध्यर्धहस्तोत्सेधेन ५५ अतिक्रान्ता पक्रान्ता ४११ अध्यधिका चाषगतिः ४१० अतिक्रान्तैः सललितैः १९८ अनध्याये कदाचित्त ३ अतिपीतं तथा भुक्त ४२९ अनभिमतदर्शनेन च २७० अतोऽन्यत्परिवर्तायाः २११ अनयोः समानकरणात् ४०७ अनित्यं प्रयत्नो हि ४२८ अनवस्थिततारा च ३४१, ३४२ अत्र विघ्नविनाशार्थं ८३ अनवस्थितसंचारा ३४३ अत्र शुष्काक्षरेश्व १७६ अनसूयया च देवानां १८० अत्रेदानीमयं वेदः २० अनाविद्धेषु भावेषु ३५० अत्रोच्यते न खल्वर्थम् १५१ अनिमित्तरुदितहसितः ३१२ अथ परिजने तु शेषः २८६ अनिमेषप्रेक्षणतः ३१७ अथवा अङ्ग ल्यः संहिता ३७८ अनिष्टदर्शने गन्धे ३४७ अथवाऽन्यादृशं प्राप्य ३८७ अनिस्सरण धर्मत्वाद् ४ ९ अथवाऽभिनयोपेतं ४२७ अनीप्सिते विषादे च ३३१ अथवा या: क्रियास्तत्र ३ ९ अनुभावा विभावाश्च २८१ अथातो मुखरागस्तु ३५५ अनेकभेद बहुलं ३२८ अथाऽत्रैव प्रवक्ष्यामि ३४६ अनेन यस्मात्तेनायम् २८० अथापश्यत्सदो विघ्नेः २४ अनेन हि प्रमाणेन २०१ अथावेष्टितमेकं स्यात् ३ ९ ४ अनेन कार्यस्थानेन ४२२, ४२३ अथाह मां सुरगुरुः १६ अनेनैव क्रमेणैव ३४८ , ३४७ अथैषां रसभावेषु ३४५ अनेनैव प्रमाणेन ४३ अथैषां संप्रवक्ष्यामि ३४ ९ अनेनैव विधानेन ७४, ७६, १ ९५ अधमानामपहसितम् २६३ अन्तर्यवनिकासंस्थ: २०५

१५५ अभिनेतव्या चिन्ता २ ९७अन्याश्चानुक्रमेणाथ अभिनेयः करुणरसः २६६अन्ये चाप्यर्थसंयुक्ता ३८४ अन्येऽपि ये देवगणाः ८१ अभिन्ने तु भवेत्कुम्भे ८५ अन्ये ये देवगन्धर्वाः ८१ अभिपूर्वस्तु णी ३२७ अन्यैश्च विकारकृत: ३१२ अभिमन्त्र्य यथान्यायम् ४३ अन्योऽन्यजङ्घासंवेधात् ४१३ अभिमानावष्टम्भः ३८१ अपवेष्टितमेकं स्यात् ३९ ४ अभिमुखपराङ्मुखीभ्यां ३७० अभिवादानि कार्याणि १८६ अपक्रान्तं च सम्प्रोक्तम् ९५ अपकान्तक्रमं कृत्वा १४६ अभ्यन्तरापविद्धः स्यात् ११३ अभ्यन्तरेण करणं ३ ९ ४ अपक्रान्तार्ध सूचिभ्याम् १०३ १३४ अभ्युदय सुखैर्वाक्यैः २९ ५ अपविद्धं तु करणम् १३ ९ अयं ध्वजमहः श्रीमान् २० अपविद्धं तं चैव अपविद्धं समनखम् ९५ द्घट्टित करणेषु ४०४ अपविद्धः करः सूच्या १०२, १२ ९ अयमुष्टितकरणे ४०४ अयमेव प्रयोगः स्यात् २०० अपविद्धोऽङ्गहारश्च १३४ अयमेवाङ्ग लि परि- ३७९ अपविद्धो भवेद्धस्तः १०३ ९ ३ अरालखटकाख्यो च ३८ ९ अपसर्पस्तु विज्ञेयः ३२२ अरालस्य यदा वक्रा- ३६६ अपस्मारस्तथोन्मादः अरालौ तु विपर्यस्तो ३८१ अपस्मारे तथा व्याधी ३४३ अर्गलं चाथ विक्षिप्तम् ९५ अपूयित्वा रङ्ग तु ३७, ८७ ७६ अर्चयेद् भूतसङ्घांच ७६ अपूपैर्लाजिकामिश्रः अप्राप्तश्च न शोकः २९९ अर्थोपजीविनामर्थे ३४ अर्धचन्द्रो ह्यरालश्च ३६० अप्राप्ये प्राप्ये वा ३०० ३०३ अर्धच्छिन्ने भवेत्सूत्रे ४७ अप्रियनिवेदनाद्यः ३०२ अर्धरेचितकं चैत्र ९५ अप्रियनिवेदनाद्वा १३ अव्यकोशपक्ष्मा च ३४१ अबुधबुधसेनं च ३४ अर्धसूची च विक्षिप्तम् १४२ अबुधानां विबोधश्च २३१७८ अर्धसूचीतिकरणम् ९५ अभवन् क्षुभिताः सर्वे अभितप्ता च निर्वेदे ३४४ अर्धस्वस्तिक मुद्दिष्टम् ९५ अभिद्योत्य सहातोद्य: ८४ अलं वो मन्युना दैत्याः ३१ ३८४ अलक्षितद्विजं धीरम् २६३ after fa ३६४ अलपद्मः कटीदेशे ११२ अभिनेयास्त्वनेनैव

४६२ नाट्यशास्त्रम् अलपद्मः शिरोहस्तः १२१ अष्टोत्तरशतं ह्येतत् १९ ६, १३२ अलपद्मावुल्बणी च ३६१ ३ ९ २ अष्टौ स्तम्भान् पुनश्चैत्र ६४ अलपल्लवकारालौ असंयुताः करा ह्येते ३७८ -अलपल्लव संस्थानो ३८ ९ असंयुताः संयुताश्च ३६० -अलपल्लवोल्वणी च ३६१ असम्बद्धकथाप्रायाम् १ ९९ -अलपल्लवसूचीं च १३४ असम्मोहस्तथोत्साह ३२१ अलातं च पुरःकृत्वा १२५ असम्मोहादिभिर्व्यक्तः २८७ अलातं चरणं कृत्वा १०४ असिचापचक्रतोमर- ३६८ •अलातकं प्रयुञ्जीत १४२ असुरान्नाट्यविघ्नांश्च ६८ अल्पतरप्रविचार: २८६ असूयया च देवानाम् १८० • अल्पाभिधानेनार्थो यः २१८ असूया वेदनावज्ञा- ३५२ अवकृष्टं पुनः कार्यम् २० ९ असूथिते जुगुप्सायां ३४ ९ अवकृष्टाडिता चैव २०८ अस्थानहसितं यत्तु २६४ अवकृष्टामिदानीं तु २१२ अस्थाने तस्करान् दृष्ट्वा २ ९७-अवज्ञा विहृतादी च ३५४ अस्थिकीलकपालानि ४७ ३३७ अस्मिन्नाटय समेतानि अवस्रस्तोतरपुटा अवाङ्मुखत्वं निर्भुग्नं ३५४ अस्य दृष्टिविधानस्य ३३४ अवाङ्मुखस्थितश्वापि ३३३ अस्य रक्षाविधि सम्यक् २६ अविनिश्चितकारित्वात् ३०० अस्य विविधान् योगान् ३६ ९ अविमृश्य तु यः कार्यम् ३०० अस्य शाखं च नृत्तं च ३२ ९ अवृष्टिरुक्ता चलने ५३ अस्याः प्रयोगं वक्ष्यामि १ ९ ६ अव्यक्तपादपतनैः २७१ अस्याङ्गानि कार्याणि १७० अव्यक्तोल्वणचेष्टः २८६ अस्यास्तूपोहनं कार्य २११, २१२ अशक्ता भगवन् देवाः १२ अस्यैव चाङ्गुलीभिः ३६२ •अशक्या पुरुषैः सा तु १७ अस्यैव चाङ्गुलीभ्यां ३६३ अशुद्धकार्य प्रक्लान्तं ४२ ९ अस्यैव तु कपित्थस्य ३६८ -अश्रुप्रमार्जने तिलकविरचनं ३६१ अस्यैव तु यदा मृष्टेः ३६७ -अष्टषष्टिगणैः पादैः २१३ अस्यैव दक्षिणं पादं ४२३ -अष्टहस्तं तु कर्तव्यम् ६६ अस्यैव शिखराख्यस्य ३६७ अष्टाङ्गपदसंयुक्ता २१ अस्यैव समपादस्य ४०५ * अष्टाधिकं शतं ज्येष्ठम् ४० अहं वः कथयिष्यामि २१७, ३२७ अष्टावेव तु कार्याणि २१२ अहमिति च दर्पवचने ३ ९ ६

अहीनाङ्गश्च वोढव्या ५८ आङ्गिकस्तु भवेच्छाखा ३२ ९ ९१ आङ्गिको वाचिकश्चैव २२४, ३२८अहो नाटयमिदं सम्यक् अहो प्रहरणं दिव्यम् २५ आचम्य तु यथान्यायम् ७१ आकम्पितं कम्पितं च ३२ ९ आचार्यबुद्धया कर्तव्यः २०२आकाशकीनां चारीणां ४१५ आचार्यबुद्धया कर्तव्याः ७०, २१५ आकाशिक्यः स्मृता ह्येता ४११,४१ ९ आचार्येण तु युक्तन ७० आकुञ्चितं कुश्वितं स्यात् ३४७ आचार्येण सुयुक्तेन ५१ आकुञ्चितपुटापाङ्गा ३४२ आज्ञापय विभो क्षिप्रम् ८९ आकुञ्चिताक्षिगण्डं यत् २६३ आज्ञापितो विदित्वाऽहम् १२आकृत्या चेष्ट्या चिह्नः ३८४ आतोद्यरञ्जनार्थं तु १७२ आकेकरादुरालोके ३४४ आतोद्यानि च सर्वाणि ८३ आकेकरापुटा चैव ३३६ आत्मप्रोक्षणमद्भिश्च १८ ९ आकेकरा विकोशा च ३३४ आत्मप्रोक्षणमेवाद्भिः १८७ आक्षिप्त करणं चैव १४० आदर्शधारणं खण्डनं ३६८ आक्षिप्त नाम करणम् ११४ आदावुत्थापनी कार्या २०८ आक्षिप्तं हस्तपादं च ११४, १५६ आदित्याश्चैव रुद्राश्च २७ ११८ आदी दिग्ले द्विरुक्तस्तु २११ आक्षिप्तः स्वस्तिकः पादः १० ९ आदौ च चतुर्थ च १८३ आक्षिप्तकं ततः कृत्वा १३७ आदौ निवेश्यो भगवान् ७२ आक्षिप्तकं प्रयुञ्जीत १३७, १४१ आद्य चतुर्थ दशमम् २०१ आक्षिप्तकः स विज्ञेयः १३५ आद्य चतुर्थमन्त्यं च १९ ७ आक्षिप्तकोऽथ विज्ञेयः ९२ आद्य तु जनितं कृत्वा १३२ आक्षिप्तरेवितं चैव ९५ आद्यः पादो नतः कार्यः ११३ आक्षिप्तरेचितश्चैव ९ ३ आद्यमन्त्यं चतुर्थ च १ ९५ आक्षिप्तरेचितो ह्येष -१४५ आद्या धनुर्नता कार्या ३६५ आक्षिप्तश्चरणश्चैकः १२६ आधूतं तु शिरो ज्ञेय ३३१ आक्षिप्तस्वस्तिकं कृत्वा १४३ आधूतमुच्यते तिर्यक् ३३१ आक्षिप्तहस्तमाक्षिप्त- १२५ आनतं च तथा गात्रम् १२६ आक्षिप्तानां सभामध्ये ३०८ आनन्दामर्षाभ्याम् ३१७ आक्षिप्तौ च करौ कार्यों ११३ आनन्देष्यातिकतम् २८४ आगतस्त्वरितो द्रष्टुम् २६ आनिकुवितपक्ष्माग्रा ३४० आघूर्णमानमध्या या ३४२ आभुग्नं तदुरो ज्ञेयं ३९५

III नाट्यशास्त्रम् ३७६ आभुग्नतलमध्यस्थः आशीर्वचनसंयुक्ता १७५आभुग्नमथ निर्भुग्नं ३९ ५ आशीर्वादाश्च तथा ३६६आयतदण्डग्रहणं ३६८ आश्रावणादिचार्यन्तम् १८२ आयसं तत्र दातव्यम् ५. आश्रावणायां युक्तायाम् १८० ३ ९७ आयामनादुभयतः आश्रावणा वक्त्रपाणिः १७० आर्द्रायां वा वा मघायां वा -७० आश्रावणावसाने च २०५ आलवातायनादीनां ३८४ आश्लेषामूलयोर्वापि ७० आलस्यं चैव दैन्य च २२३ आसारितप्रयोगस्तु १.३ आलस्यं त्वभिनेयं २९ ६ आसारितविधौ स स्यात् १६० आलस्याद्दौर्बल्यात् ३०५ आसारित समाप्ते तु ५५६ आलस्यौग्रचजुगुप्साख्यैः ३२० आसूतिजुगुप्सायां ३४ ९ आलिखेन् मण्डलं पूर्वम् ७१ आस्फोटने च योज्यः ३७२ आलिङ्गने महास्तम्भ- ३७५ आस्वादयन्ति भुञ्जानाः २५२ आलीढं स्थान कुर्याद् ४२३ आस्वादयन्ति मनसा २५३ अलीढं स्थानकं यत्र ११२ आहारवजितानाम् २ ९ ६ आलीढपरिवर्तस्तु ४२४ आहारविपरिणामात् ३०८ आलीढव्यंसितो हस्तौ १४४ आहारेऽधिष्ठिताः प्राणाः ४२९ आलीढ़संहितं शस्त्र ४२४ आह्वानं च निवारण- ३६६ आलेख्यनेत्ररञ्जन - ३७७ आह्लादिष्वर्धमुकुला ३४४ आवन्ती दाक्षिणात्या च २२५ इज्यया चानया नित्यम् १ ९ ३ आवर्तितं ततः कुर्यात् १३४ इति दन्तोष्ठजिह्वानां ३५४ आवर्तितं नतं क्षिप्तं ४०१ इति रौद्ररसो दृष्टः २६८ आवर्तितं प्रयोक्तव्यं ४०३ इतिहासो मया सृष्टः ११ आवर्तिताः करतले ३७३ इत्यनेन विधानेन १८७ आवर्त्यन्ते कनिष्ठाद्या ३९४ इत्ययं यो विधिदृष्टः ८८ आवर्त्य शुकतुण्डाख्यम् ९९ इत्यादिलोकभावार्था ३५८ आवाहनमवत रणम् ३६३ इत्येयं जधयोः कर्म ४०३ आवाहने विसर्गे धिक् ३६७ ' इत्येवं तु ध्रुवोः प्रोक्त ३५० आविद्धवक्री सूच्यायो ३६१ इत्येवं मरणं ज्ञेयम् ३१४ आविद्धेन तु पादेन १४० इत्येवं मुखारगस्तु ३५६ आवेगो जडता हर्षः ३२२ इत्येवं लक्षिता ह्येषा ३४३ आवेष्टयन्ते यदङ गुल्यः ३ ९ ४ इत्येतदङ्गजं प्रोक्त ४०७

इत्येतदुदरं प्रोक्तं ३९९ उत्क्रम्यापि हि कार्यः २९५ इत्येतल्लक्षणं प्रोक्त ३५८ उत्क्षिप्त चापि विज्ञेयं ३३३ इत्यूर्वोर्लक्षणं प्रोक्त ४०१ उत्क्षिप्तवक्रा तु यदा ३६८ इत्येवावन्तिपाञ्चाल- २०८ उत्क्षिप्तांसावसक्त ३३२ इत्येष निषधो हस्तः ३८१ उत्क्षिप्ता तु भवेत्पाणिः ०५, ४०६ इत्येष स्वसमुत्थः २६४ उत्क्षिप्ता यस्य पाष्णिः ४०६ इत्येषु दर्शनविधिः ३४६ उत्क्षिप्य पातयेच्चनं ४१५ इत्येषु रसभावेषु ३४८ उत्क्षेपः पातनं चैव ३४८ इत्योष्ठलक्षणं प्रोक्त ३५२ उत्क्षेपो विस्मये हर्षे ३४ ९ इत्यष्ठकर्माण्युक्तानि ३५३ उत्तमसत्त्वः शेते २९४ इदमेव विपर्यस्तं ४२१ उत्तमाधममध्यानाम् ३४, २६४ इमं मे प्रतिगृह णीताम् ८० उत्तमानां कराः कार्या ३८६ इष्टं वाऽनिष्टं वा ३०३ उत्तरस्यां दिशि तथा ७४ इष्टकादारुभिः कार्यम् ६४ उत्तरोत्तरसंजल्पो ४२४ इष्टघ्राणे तथोच्छ्वासे ३५१ उत्तानाधोमुखी कार्यों ३६४ इष्टजनविप्रयोगात् २९ ० उत्तानावश्विती चैव ३६१ इष्टजनविभवनाशात् ३११ उत्तानो वामपार्श्वस्थः ११३ इष्टजनस्य वियोगात् ३०५ उत्तानः पार्श्वगश्चैव ३८५, ३८८ इष्टवदर्शनाद्वा २६५ उत्तानो वर्तुलस्त्र्यश्रः ३८८ इष्टार्थविषयप्राप्त्या २८३ उत्तानो वामपार्श्वस्यो ३८० इष्ट्यर्थं रङ्गमध्ये तु ३९ उत्थापनस्याष्टकलम् २०९ इह प्रेक्षागृहं दृष्ट्वा ४० उत्थापनादिकं यच्च १८० इह साम्प्रतमस्त्यद्य ३७२ उत्थापन्यां प्रयोगेऽस्मिन् २११ इहादिर्नाटय योगस्य ३९ उत्थाय त्वरितं शक्रः २४ ईश्वरस्येश्वरी पिण्ड १४९ उत्थाय मण्डलात्तूर्णम् १८७ ईश्वराणां विलासश्च ३४ उत्पद्यते ह्यसूया २ ९ ३ ईर्ष्याक्रोधादिसम्मूढे: ६ उत्पाद्य नाट्यवेदं तु ११ ईषद्विकसितैर्गण्ड: २६३ उत्प्लुत्य चरणी कार्यों १२१ उक्ता ह्येते द्विविधा २८४ उत्फुल्लनासिकं यत्तु २६३ उत्कम्पितांसकशिरः २६४ उत्फुल्लमध्या दृष्टिस्तु ३३६ उत्कण्ठिते च तज्ज्ञैः २६३ ३८३ उत्फुल्लानननेत्रं तु उत्कर्षणं विकर्षणं ३८५ उत्सङ्ग इति विज्ञेयः ३८१ ३० ना०

४६६ नाट्यशास्त्रम् उत्सार्याणि त्वनिष्टानि ४९ उद्घेष्टितापविद्धश्च ४१५ उत्साहानं बहु तथा ३६२ उद्वेष्टितेन हस्तेन १३४ ३ ९३ २८७ उद्वेष्टितो भवेदेको उत्साहस्त्व भिनेयः स्यात् ३९४ उत्साहा (होs) व्यवसायात् २६८ उद्वेष्टयन्ते यदाङ्गुल्यः ३५७ ३० ९ उन्नताभ्युन्नतमुखी उत्साहाध्यवसायाभ्याम् उत्सेधेन तयोस्तुल्यम् ५५ उन्नामनं प्रणामो ३६३ १०३ उत्स्पन्दिताथ जनिता ४१० उन्मत्तं करणं तत्तु ९५ उदात्तगमने चैव ४०६ उन्मत्तं स्वस्तिकं चैव २०२ उन्मेषश्च निमेषश्च ३४७ उदात्तगानैर्गन्धर्वैः १७७ ४०३ उपक्षेपेण काव्यस्य उद्घट्टितः समश्चैव ३८३ उघट्टितेन पादेन १४०, उपर्युपरि विन्यस्तो ४१६ उपवनगमनविहारैः २६० २०७ उपसर्पे नतं कार्यं ३९८ उद्घात्यकादि कर्तव्यम् ३२१ उपस्थितोऽहं ब्रह्माणम् २६ उद्दीपयन्ति शृङ्गारम् ४२१ ३२० उपालम्भकृते चैब उद्भावयन्ति शृङ्गारम् २१० उद्वर्तनं परिक्षेपः १४७ उपोहनक्रियायां तु उद्वर्त्यते कनिष्ठाद्या ३९ ४ उभयोः पार्श्वयोर्यत्र १३० १४७ उभाभ्यामपि पादाभ्याम् ४१५ उद्वाहनात् पृथग्भावात् १४७ उभाभ्यामपि हस्ताभ्याम् ३७९ उद्वाहनं सन्नमनम् ४०२ उमयासहितं भुजगवलयिनम् २१४ उद्वाहितं च विज्ञेयं ९७ उद्वाहितं समं चैव ३ ९५ उरःपृष्ठोदरोपेतम् १३१, ४१२ उरः समं तु विज्ञेयं ३९७ उद्वाहितमुरः कृत्वा ३ ९ ६ उद्वेष्टनं कार्य ४२६ उद्वाहित तूर्ध्वकृतं ३ ९ ६ उद्वाहिता चैव कटी ३ ९९ उरोनिर्भुग्नमेतद्धि १३४, १३५, १२५ उरोमण्डलको हस्तो ११४, उद्वृत्तगात्रमित्येतत् १४३ उद्वृत्ताक्षिप्तके चैव १४५ ९५ ३८८ उरोमण्डलमाक्षिप्तम् उद्वृत्ताविति विज्ञेयो २७० उरोमण्डलिनी चैव ३६१ उद्वेजनैश्च बहुभिः ३६३ २८८ उष्णीषमुकुटधारणम् उद्वेजनैः सहृल्लेखैः ३ ९ ५ ऊरुभ्यां वलनं कृत्वा ४१६ उद्वेष्टितः प्रसारित इति १०६ ऊरूभ्यां वलनं यस्मात् ४१३ उद्वेष्टितापविद्धश्च १३५ ऊरूश्चैव तथाविद्धः १२९ उष्टतापविद्धस्तु

लोकानुक्रमणिका ४६७ ४०९ऊरू च वलितौ यस्मिन् ९९ एकपादप्रचारो यः ११४ १३८ एकमागतं यत्र,ऊरूद्वृत्तं ततः कुर्यात् १३३ १२५ऊरुद्वृत्तं तथाक्षिप्तम् १३३, १३४, १४१ एकस्तु रेचितो हस्तः ऊरूद्वृत्तस्तथा चैव १८५ ९३ एकस्मिन् परिवतें तु ऊर्णनाभस्ताम्रचूडः ३४ ९ ३६० एकस्या एव ललितात् ऊर्णनाभः स विज्ञेयः २१७ ३७७ एकस्यापि न वै शक्यः १५७ऊर्ध्वजानुक्रमं कुर्यात् १०४ एका तु प्रथमं योज्या ३७४ ऊर्ध्वजानुं विधायाथ १०८ एकेन द्वाभ्यां वा ३२०ऊर्ध्वजानुश्च सूची च ४११ एकोनपञ्चाशदिमे १२६, १२७ऊर्ध्वनतलोलकम्पित- ३६ ९ एको वक्षःस्थितो हस्तः ४१० ऊर्ध्वं प्रसारिताविद्धौ ३ ९ ३ एडकाक्रीडिता बद्धा ऊर्ध्वमण्डलिनी चैव २० ३६१ एतत्तु वचनं श्रुत्वा ऊर्ध्वमण्डलिनो हस्तो २०१ ३ ९ १ एतत् प्रमाणं विज्ञयम् ऊर्ध्वमन्ये प्रकीर्णे च २७० ३७४ एतत् स्वभावजं स्यात् ३९७ ऊर्ध्वमुखेन तु कुर्यात् ३६५ एतदुक्तं मया सम्यक् ८९ मुल्लोकितं ज्ञेयं ३४६ एतदुत्साहजननम् २४ ऊर्ध्वाङ्गुलितल: पाद: ११४ एतद्रसेषु भावेषु ३७ ऊर्ध्वाङ्गुलितलो पादौ १३१ एतस्मिन्नन्तरे देवान् ऊर्ध्वाधोविप्रकीर्णौ च ११२ एतस्मिन्नन्तरे देवः ३० १७० ऊर्ध्वापवेष्टितो हस्तो १२० एतानि तु बहिर्गीतानि ऊर्ध्वा हंसमुखस्येव ३७७ एतानि नव कर्माणि ३४५ ३९ ८ ऊर्ध्वा ह्यसंगताग्राश्च ३७१ एतानि पार्श्वकर्माणि १७१ ऊर्ध्वोत्क्षेपैरु यत्र ३ ९ ६ एतान्यङ्गानि कार्याणि ऊहप्रत्यूहसंयुक्तम् ५९ एतान्येवाधिदैवानि ३० ४१०, ४१५ ऋजुकं मण्डलकं चैव १३ एता भौम्यः स्मृताश्चार्यः ३७९ ऋजुस्थितस्य चोहर्वाधः ३३० एतावदिति च कार्यः ४२० ऋजुस्वभावसंस्थानं ३३३ एताश्चार्यो मया प्रोक्ता ६९ ऋतवो मही तथोघं ३८० एतांश्चान्यांश्च देवर्षीन् १७९ ऋतुमाल्यालङ्कारैः प्रिय- २६० एते तुष्यन्ति निर्गीते ऋद्धि परस्य दृष्ट्वा ( निर्वेद ) २९० एतेन तरुणफलानि ३७३ ३६० एकस्या हि द्वयोर्वापि ३४९ एते तु संयुता हस्ता ३६७ एकः समस्थितः पादः १२० एतेन त्वभिनेयं नाहं

'नाट्यशास्त्रम् ४६८ ३८१ एवं भावरसार्थेषु ३५६एतेन धैर्यमदगवं १५८ ३६५ एवं प्रयोगे कर्त्तव्यः एतेन बालतरवः २३ ३६६ एवं प्रयोगे प्रारब्धेएतेन सत्वशौण्डीर्य ९ ३६६ एवं भगवता सृष्टः एतेन पुनः स्त्रीणां २५३ ९३ एवं भावा भावयन्तिएतेषां तु प्रवक्ष्यामि १७१ एवं भावा रसाश्चैव २५४ एतेषां लक्षणमहम् ५९ ९४ एवं रङ्गशिरः कृत्वा एतेषामेव वक्ष्यामि ३२५ १२ एवं रसाश्च भावाश्च एतेऽस्य ग्रहणे शक्ताः २२२ एवं रसेषु भावेषु ३४६एते ष्टी रसाः प्रोक्ताः २१५ ७१ एवं वः कथितं सम्यक् द्रव्यैर्युतं कुर्यात् १६० एभिर्भाव विशेषः २६५, २ ९५ एवं वस्तुनिबन्धानाम् ९२ एवं विकृष्टं कर्तव्यम् ६२ एभिर्विमिश्रितश्चायम् २९ एभिश्चार्थविशेष: २६७ एवं विघ्नविनाशाय ४२५ एवं विधि पुरस्कारें: ५५ एभिः प्रयोक्तृभिन्ययैः ३४ ९ ३३३ एवं विधेषु भावेषु एभ्योऽन्ये बहवो भेदा ५८ ५९ एवं विधैः प्रकर्तव्यम् एवं काष्ठविधि कृत्वा ४३० एवं कृत्वा यथान्यायं ७०, २०३ एवं व्यायामसंयोगे ३८८ एवं शुद्धो भवेच्चित्र: २०३ एवं ज्ञेया करा ह्येते २०२ एवं संकल्प्य भगवान् ९ एवं तावदयं शुद्धः ८९ एवं सर्वाधवाः कार्याः २१५ एवं तु पूजनं कृत्वा ४२० ५० एवं हस्तचरित्वा तु एवं तु स्थापनं कृत्वा १७ एवं हि सर्वभावानाम् २८२ एवं तेनास्म्यभिहितः २१० २७७ एवं ह्य पोहनं कृत्वा एवं नवरसा दृष्टा २० एवं ह्य पोहनानां तु २० ९ एवं नाट्यमिदं सम्यक् एवं नान्दी विधातव्या १ ९४ एवमन्यास्वपि तथा १४ ९ १८४ एवं नामेति कार्यं च ३५५ एवमष्टकलः कार्यः १७ ९ एवमष्ट विकल्पः ३०२ एवं निर्गीतमेतत्तु ८ २० ९ एवमस्त्विति तानुक्त्वा एवं पञ्च ध्रुवा ज्ञेयाः १८६ एवमुक्त्वा ततो वाक्यम् ८५ एवं पञ्चपदीं गत्वा ३८ एवं पदे पदे कार्यः १५७ एवमुक्त्वा तु भगवान् एवं पादस्य जङ्घायाः ४०८ एवमुत्थापनं कार्यम् १८९ एवं प्रचारः कर्त्तव्यः ४२५ एवमुत्थापनी कार्या २११

१४४एवमुत्थापयेत्तज्ज्ञः ५४ कटिच्छिन्नं तु कर्तव्यं १०५, ४१८एवमेतच्छिरो नेत्र ३५ ९ कटिजानुविवर्ताच्च ४३एवमेतेन विधिना ६६, ६७ कटिभ्रान्तं तथा चैव ३९७एवमेते बुधैज्ञा ३१८ कटिर्भवेत्तु व्याभुग्ना १२१एवमेते रसा ज्ञेया २७७ कटिवक्षः स्थितो हस्ती एवमेवास्त्विति ततः २५ कटिशीर्षनिविष्टो द्वो ६३ ९ १ ४९ SVP ९८,एवमेष प्रयोक्तव्यः २००, २०२, कटी कर्णसमा यत्र २०७, ३६३ ४२७ ४२८एवमेष विधिः कार्यः १६२ कटीनाभिचरी हस्ती ३९ ७एवमेष विधिः सृष्ट: १६७ कटीपार्श्वभुजांसैश्च ३ ९९एवमेषां बलिः कार्यः ७७ कटी मध्यस्य वलनात् ३ एवमेषोऽल्पसूत्रार्थः २२७ कत्यङ्गः किंप्रमाणश्च ३२६एष एव कर: कार्यो ३७८ कथं वाभिनयो ह्येष ३७२एष कार्यो विधिर्नित्यम् १६२ कनिष्ठाङ्गुष्ठकावृध्वों ४०एष च निवापसलिले ३७५ कनीयस्तु तथा वेश्म ४१,४५ एष च वधूवराणां ३८३ कनीयस्तु स्मृतं त्र्यत्रम् १३एष पर्यस्तको नाम १३३ कपिञ्जलि बादिरं च एष पादाहते कार्यों ४०६ कपोतः करुणश्चैव २५६ १३ ९एष प्रहारपाते ३६२ कपोलस्य प्रदेशे तु एष प्रहारे व्यायामे ३६७ कपोलस्यान्तरे वापि ४२५ ४०० एष मदनाङ्गमर्वे ३८० कम्पनं वलनं चैव एष विनयाभ्युपगमे ३७ ९ कम्पनं वेपना शीत ३५२ ५३ एष वः कथितो विप्राः २०८ कम्पने परचक्रात्तु २७०एष सलिलप्रदाने ३७२ करचरणवेपथुस्तम्भ २८८ ३६२ करचरणहृदयकम्पैः ऐन्द्र तु मण्डले पादौ ४२३ करणं कर्म स्थानं ३८६ ऐश्वर्य ' शेष्टद्रव्यक्षयजा २ ९७ करणं नूपुरं कृत्वा १३४ औत्सुक्यचिन्तासम्बद्धम् १६४ करणं पश्वविधं स्यात् २ ९ ३ कटिच्छिन्नं च कर्तव्यम् १४६ करणानां समायोगः ४० ९ कटिच्छिन्नं ततश्चैव १३ ९ करणे तु प्रयोक्तव्या ३ ९ ३ कटिच्छिन्नं तथा चैव ९४ १४०, १४२, करणरिह संयुक्ता १४३ करणपादनिपातास्तु १८९