बृहदारण्यक उपनिषद — पृष्ठ 1381–1390

| अध्याय ६ ण्डूकीपुत्रान्मा त्रो राथीतरी भालुकपुत्रः तीपुत्राद्वैद. : प्राचीन योगी-साञ्जीवीपुत्र: सुरायणादासु-क्याद् या ज्ञव-उपवेशेरुपवेशिः बावतो बाध्यो-वार्षगणादसितो इयपः शिल्पात वेः कश्यपो दित्यादादित्या-न याज्ञवल्क्ये-पुत्रात् सांजी-व्यान्माण्डव्यः श्रमिकक्षायणाद वो वात्स्याद् क्वायनाद् यज्ञ-तुरः कावषेयः ब्रह्मणे यम्भु नं कात्यायनीपुत्र, असे, भारद्वाजी पुत्रने बस्ती पुत्रने पाराशरी-ब्राह्मण ५ ] शाङ्करभाष्यार्थ १३६५ पुत्रसे, पाराशरीपुत्रने कात्यायनीपुत्रसे, कात्यायनीपुत्रने कौशिकीपुत्रसे, कौशिकोपुत्रने आलम्बीपुत्रसे और वैयाघ्र दीपुत्रसे, वैयाघ्रपदीपुत्रने काण्वी-पीपुत्रसे, कापीपुत्रने ॥ १ ॥ आत्रेयोपुत्रसे, आत्रेयीपुत्रने

गौतमीपुत्रसे, गौतमीपुत्रने भारद्वाजीपुत्रसे, भारद्वाजीपुत्रने पाराशरीपुत्रसे, पाराशरीपुत्रने वात्सीपुत्रसे, वात्सीपुत्रने पाराशरीपुत्र से, पाराशरीपुत्रने वारुणी पुत्रसे, वारुणीपुत्रने वारुणीपुत्रसे; वारुणी पुत्रने बार्तभागीपुत्रसे, आर्तमागोपुत्रने शौनीपुत्रसे, शीक्षीपुत्र साङ्कृती-पुत्रसे, साङ्कृतीपुत्रने आलम्बायनोपुत्रसे, आलम्बायनीपुत्रने आलम्बी-पुत्रसे आलम्बीपुत्रने जायन्तीपुत्रसे, जायन्तीपुत्रने माण्डूकायनीपुत्रसे, माण्डूकायंनीपुत्रने माण्डूको पुत्रसे, माण्डूकीपुत्रने शाण्डिलीपुत्रसे, शाण्डिली-पुत्रने राथीत रीपुत्रसे, राथीत रीपुत्रने भालु की पुत्र से, भालुको पुत्रने दो कौञ्चिकी -पुत्रोंसे, दोनों क्रौञ्चकीपुत्रोंने वैदभृतीपुत्रसे, वैदभृतीपुत्रने काकेयीपुत्र-से, काकेयी पुत्रने प्राचोनयोगोपुत्रसे, प्राचीनयोगीपुत्रने साञ्जीबीपुत्रसे, साञ्जीवीपुत्रने आसुरिवासी प्राश्नीपुत्रसे, प्राश्नीपुत्रने आसुरायणसे, आसुरा-यणने आसुरिसे, आसुरिने ॥ २ ॥ याज्ञवल्क्यसे, याज्ञवल्क्यने उद्दालकसे,

उद्दालकने अरुणसे, अरुणने उपवेशिसे, उपवेशिने कुश्रिसे, कुधिने, वाजश्र-वासे, वाजश्रवाने जिह्वावान् बाध्योगसे, जिह्वावान् बाध्योगने असित वार्षगणसे, असित वार्षगणने हरित कश्यपसे, हरित कश्यपने शिल्प कश्य-पसे, शिल्पकश्यपने कश्यप नैध्रु विसे, कश्यप नैध्रु विने वाक्से, वाक्ने अम्भिणीसे, अम्भिणीने आदित्य से, आदित्य से प्राप्त हुई ये शुक्ल यजुःश्रुतियाँ याज्ञवल्क्यद्वारा प्रसिद्ध की गयी हैं ॥ ३ ॥ साञ्जीवीपुत्रपर्यन्त

वाजसनेय एक ही वंश है । साञ्जीवी पुत्रने माण्डूकायनिसें, माण्डूकायनिने माण्ड-यह कोत्ससे, कौत्सने माहित्थिसे, माहित्थिने वामकक्षायण से, च्यसे, माण्डव्यने वात्स्य से, वात्स्यने कुसे, कुश्रने वामकक्षायणने शाण्डिल्यसे, शाण्डिल्यने कावषेयसे, राजस्तम्बायनसे, यज्ञवचा राजस्तम्बानने तुर यज्ञवचा और प्रजापतिने ब्रह्मसे । ब्रह्म स्वयम्भु है, तुर कावषेयने प्रजापतिसे ब्रह्मको नमस्कार है ॥ ४ ॥

स्वयम्भु इसके अनन्तर अब समस्त अथेदानीं समस्तप्रवचनवंशः । प्रवचनका वंश बतलाया जाता है । गुणवान् पुत्रो | स्त्रीकी प्रधानता होनेसे गुणवान् पुन स्त्री प्राधान्याद्

१३६६ बृहदारण्यकोपनिषद् [ अध्याय भवतीति प्रस्तुतम् । अतः स्त्री- । C विशेषणेनैव पुत्र विशेषणादाचाय-परम्परा कीत्यते 1 । तानीमानि शुक्लानीत्यव्यामिश्राणि ब्राह्मणेन । अथवा यानीमानि यजूंषिता शुक्लानि शुद्धानन्येतत् । प्रजापतिमारभ्य यावत्पौ-तिमाषीपुत्रस्तावदधोमुखो नियता-चार्यपूर्वक्रमो वंशः समानमा साञ्जीबीपुत्रात् । ब्रह्मणःप्रवचना-ख्यस्य; तच्चैतद् ब्रह्म प्रजापति प्रबन्धपरम्परयागत्यास्मास्व-नेकधा विप्रसृतम् । अनाद्यनन्तं । स्वयंभु ब्रह्म नित्यं तस्मै ब्रह्मणे नमः नमस्तदनुवर्तिभ्यो गुरुभ्यः ॥ १-४ ॥ ६ होता है - ऐसा है । त स्त्रीविशेषणसे ही पुत्रका विशेषण देकर आचार्य परम्पराका जाता है । वे ये यजुः श्रुतियाँ उल्लेख अर्थात् ब्राह्मण शुक्ल मिली हुई ) हैं । अथवा ये चना जो यजुःश्रुतियाँ हैं वे शुद्ध हैं - ऐसा इसका तात्पर्य है । प्रजापतिसे लेकर पौतिमाषी. | पुत्रतक तो यह अधोमुखवंश नियत आचार्य परम्परा के अनुसार है, इसमें साञ्जीवीपुत्र तक सब आचार्य समान ( एक वाजसनेयिशाखा में ही ) हैं । ब्रह्म अर्थात् प्रवचननामक ब्रह्मके सम्बन्धसे । वह यह ब्रह्म प्रजापति से लेकर परम्परासे आकर हम सबमें अनेक प्रकारसे फैला हुआ है । वह अनादि अनन्त स्वयम्भु ब्रह्म नित्य है, उस ब्रह्मको नमस्कार है और उसके अनुवर्ती गुरुओं को भी नमस्कार है ॥१-४ ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषद्भाष्ये षष्ठाध्याये पञ्चमं वंशब्राह्मणम् ॥ ५ ॥

इति श्रीमद्गोविन्दभगक्स्पूज्यपादशिष्यस्य परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ बृहदारण्यकोपनिषद्भाष्ये षष्टोऽध्यायः ॥ ६ ॥

बृहदारण्यकोपनिषद्भाष्यं सम्पर्णम ॥ ॐ तत्सत् ॥ --१. अर्थात् इनमें पौरुषेयत्वका दोष नहीं है ।

[ अध्याय६ सङ्ग हे । मतः पुत्रका विशेषण = पराका उल्लेख जुःश्रुतियाँ शुक्ल व्यामिश्र ( बिना अथवा ये जो शुद्ध हैं - ऐसा कर पौतिमाषी-मुखवंश नियत अनुसार है, तक सब आचार्य विशाखा में ही प्रवचननामक वह यह ब्रह्म -रम्परासे आकर प्रकार से फैला अनादि अनन्त है, उस ब्रह्मको उसके अनुवर्ती कार है ॥१-४ ॥ ?; ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात् पूर्णमुदच्यते पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते F F । F ॥ ॐ शान्तिः! शान्तिः!! शान्तिः!!! F1F1F वाजकाचार्यस्य MMMM नाये

श्रीहरिः मन्त्राणां वर्णानुक्रमणिका मन्त्रप्रतीकानि ' अग्नये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा -अत्र पितापिता भवति 0 अथ कर्मणामात्मेत्येतदेषा ० अथ चक्षुरत्यवहत्तद्यदा अथ त्रयो वाव लोका अथ प्राणमत्यवहत्स यदा अथ मनोऽत्यवहत्तद्यदा अथ य इच्छेत्पुत्रो मे कपिल: अथ य इच्छेत्पुत्रो मे पण्डितो अथ य इच्छेत्पुत्रो मे श्यामो श्र ० ब्रा ० मं ० sm ३ ३ ४ m २२ ३ १४ १६ me १३ : १६ पिङ्गलो ४ १५ १८ ४ १६ अथ य इच्छेदुहिता मे पण्डिता... अथ यदा सुषुप्तो भवति अथ यद्युदक आत्मानं अथ यस्य जायामार्तवं अथ यस्य जायायै अथ यामिच्छेद्दधीतेति अथ यामिच्छेन्न गर्भं दधीतेति -अथ ये यज्ञेन दानेन अथ रूपाणां चक्षु ० अथ वशः । पौतिमाषी ० अथ वशः । पौतिमाष्यो अथ वंशः पौतिमाष्यो अथ श्रोत्रमत्यवहत्तद्यदा अथ ह चक्षुरूचुः अथ ह प्राणं उत्क्रमि ० अथ ह प्राणमुत्रुस्त्वं न अथ ह मन ऊचुः अथ ह याज्ञवल्क्यस्य द्वे अथ ह वाचक्नव्युवाच ४ १७ २ १ १६ ४ ६ ४ १३ :::::: ४ १२ ६ ४ ११ ६ ४ १० ६ २ १६ ६ २ ६ ५ १ ... ४ १ ... १५ ... ४ १ १३ १ ३ ३ १ ३ ८ १ मन्त्रप्रत अथ ह अथ हेम अथ हैन पृष्ठ अथ हैन १३२४ अथ हैन ६७६ अथ हैन ३६६ अथ हैन १३० अथ हैन ३६५ अथ हैन १२६ अथ हैन १३० अथ है १३५१ अथ हो अथातः १३५२ अथातः १३५२ अथातो १३५२ अथात्म ४४८ अथाधि १३४२ अथाध्य १३४६ अथाभि १३४७ अयामूर्त १३४६ अथा मूत १३४५ अथास्य अथास्य १३११ अथास्य ३६५ अथास्य १३६३ अथेत्य ६१५ अथैतद्व ११५८ अर्थत १३० अथैतस ११२ अर्थनम १२६० अथैनम १११ अथैनम ११३ अथैनमु ११२८ अथैनं ७५८

पृष्ठ १३२४ ६७६ ३६६ १३० ३६५ १२६ १३० १३५१ १३५२ १३५२ १३५२ ४४५ १३४२ १३४ ९ १३४७ १३४६ १३४५ १३११ ३६५ १३६३ ६१५ ११५८ १३० ११२ १२६० १११ ११३ ११२८ ७५८ मन्त्रप्रतीकानि अथ ह श्रोत्रमूत्रु! अथ हेममासन्यं प्राण ० अथ हैनमसुरा ऊचु ० अथ हैनमुद्दालक आ ० अथ हैन मुषस्तचाक्रा • अथ हैनं कहोल: कौ ० अथ हैनं गार्गी वाच ० अथ हैनं जारत्कारव अथ हैनं भुज्युला • अथ हैनं मनुष्या ऊचु ० अथ हैनं विदग्धः शा ० अथ होवाच ब्राह्मणा अथातः पवमानानामे ० अथातः सम्प्रत्तिर्यदा अथातो व्रतमीमा सा अथात्मनेऽन्नाद्यमागा ० अथाधिदैवतं ज्वलिष्या ० अथाध्यात्ममिदमेवं मूर्त अथाभिप्रातरेव स्थाली ० अयामूर्तं प्राणश्च यश्चा ० अथामूर्तं वायुश्चान्तरिक्ष ं अथास्य दक्षिणं कर्णम ० अथास्य नाम करोति अथास्य मातरमभिम ० अथास्या ऊरू विहाय ० अथेत्यभ्यमन्थत्स मुखाच्च अथैतद्वाक्षणि अर्थतस्य प्राणस्यापः अथैतस्य मनसो द्यौः अथैनमग्नये अथैनमभिमृशति अथैनमाचामति अथैनमुद्यच्छत्याम अथैनं मात्रे प्रदाय ( १३६६ ) श्र ० १ ३ ३ ३ ... ५ १ ... १ २ ६ २ ६ ६ ६ १ ४ ... १ १ ... ६ : ६ : : : ६ ब्रा ० ० पृष्ठ ५ ११२ ३ ७ ११५ २ ३ ११८३ ७ १ ७४२ 8 १ ६६८ ५ १ ७०६ १ ७३६ १ ६५२ ? ६ ९ ० २ २ ११८२ १ ७८५ २७ ८२३ २८ ढ १५५ १७ ३६६ ५ २१ ३८१ ३ १७ १३१ ५ २२ ३८६ ३ ४ ५२१ ४ १६ १३५५ ३ ५ ५२३ ३ ५१७ ४ २५ १३६० ४ २६ १३६१ ४ २५ १३६२ ४ २१ १३५७ ४ ६ १८१ २ ३ ६६१ ५ १३ ३५५ ५ १२ ३५३ २ १४ १३०१ ३ ४ १३२६ ३ ६ - १३२७ ३ ५ १३२७ ४ २७ १३६१

( १३७० ) मन्त्रप्रतीकानि अथैनं वसत्योपमन्त्रया ० अथैनामभिपद्यते अथैष श्लोको भवति अथो अयं वा आत्मा अद्भ्यश्चैनं चन्द्रमसश्च अनन्दा नाम ते लोका अन्धं तमः प्रविशन्ति अन्नं ब्रह्मेत्येक आहु ० अयमग्निः सर्वेषां भूतानां अयमग्निर्वैश्वानरो अयमाकाशः सर्वेषां अयमात्मा सर्वेषां भूतानां अयमादित्यः सर्वेषां अयं चन्द्रः सर्वेषां अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां अयं वायुः सर्वेषां अयं वै लोकोऽग्निगतम अ, स्तनयित्नुः सर्वेषां असौ वं लोकोऽग्निगौतम श्र ० : : : १ : : : ४ : ४ : ५ : २ : : २ : : अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किंज्योति ० ४ अस्तमित आदित्ये... चन्द्रमस्यस्त मिते किज्योतिरेवा ० अस्तमित आदित्ये शान्तेऽग्नौ अस्तमित आदित्ये शान्तायां अहव अश्वं पुरस्तात् अहल्लिकेति होवाच आकाश एक यस्याय ० आग्निवेश्या दाग्निवेश्य ० अग्निवेश्यादग्निवेश्यो आत्मानं चेद्विजानीयाद ० आत्मैवेदमग्र आसीत्पु ० आत्मैवेदमग्र आसीदेक आत्रेयीपुत्रादात्रेयीपुत्रो आप एव यस्यायतन, ४ ४ वाचि ४ ४ ब्रा ० २ ४ ४ ५ ४ ४ १२ II ६ ५ ५ ४ ४ ४ ६ मं ० ३ २० २३ १६ २० ११ १० ३ १० १४ ५ ११ ४ ११ ६ ४ २५ ~ १३ ~ ~ ~ १२ ~ ~ १ १७ 2 २ १६ w पृष्ठ १२७ ९ मन्त्रप्र १३५६ आप ३८८ आपो आराम ३०५ इदं ३७७ इदं वै १०७८ इदं वै १०७७ इदं वं १२१३ इदं व ५८५ इद १२०७ इन्धो ५८६ इमा ५६३ इमा ५८६ इमाव ५८६ इयं ५६० इयं ५८५ इहैव १२६६ उक्थं उबा ५८६ ऋचो १२८८ ८७५ एकध एकी ८७५ एतद्ध ८७६ एतद्ध ८७८ एतन ४५ एतम ८१६ एतम ७६६ एतम ६१५ एतम ११५६ एतम एतस १०७८ एष १६४ एष ३११ एष १३६३ एष ८०२

पृष्ठ १२७ ९ १३५६ ३८५ ३०५ ३७७ १०७८ १०७७ १२१३ ५८५ १२०७ ५८६ ५६३ ५८६ ५८८ ५६० ५८५ १२६६ ५८६ १२८८ ८७५ ८७५ ८७६ ८७८ ४५ ८१६ ६१५ ११५६ १०७८ १६४ ३११ १३६३ ८०२ मन्त्रप्रतीकानि आप एवेदमग्र आसु ० आपो वा अर्कस्तद्यदपा, आराममस्य पश्यन्ति इदं मानुष ", सर्वेषां इदं वै तन्मधु ' पश्यन्नवोचत् इदं वै तन्मधु पश्यन्नवोचत् इदं वै तन्मधु ···.. पश्यन्नवोचत् इदं वै तन्मधु ··· पश्यन्नवोचत् इद " सत्य " सर्वेषां ″. इन्धो ह वै नामैष इमा आपः सर्वेषां इमादिशः सर्वेषां इमावेव गोतमभरद्वाजा ० इयं पृथिवी सर्वेषां इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानां इहैव सन्तोऽय विद्म उक्थं प्राणो वा उक्थं उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य ऋचो यजु षि एकधैवानुद्रष्टव्यमेतदप्र ० एकीभवति न पश्यती ० एतद्ध वै तज्जनको एतद्ध स्म वै तद्विद्वानु ० एतद्वै परमं तपो एतमु हैव चूलो एतमु हैव जानकिराय ० एतमु हैव मधुक एतमु हैव वाजसनेयो एतमु हैव सत्यकामो एतस्य वा अक्षरस्य एष उ एव बृहस्पति • एष उ एव ब्रह्मणस्पति ० एष उ एव साम वाग्वै एष उ वा उद्गीथः ( १३७१ ) श्र ० ५ १ ४ २ । आथर्व ० २ । तद्वां २ । पुरश्चक्रे २ । रूप, २ २ ४ २ २ २ २ २ ४ ५ १ ५ ४ ४ ५ ६ ५ ६ ... ६ ६ ६ ६ ३ १ १ १ १ ब्रा ० पृष्ट मं ० ५ १ ९ ६४ २.. २ ६७-३ १४ ६३८ x ५ १३ ५६३ W ५ १७ ६०७. 6 ५ १६ ६०३ M ५ १८ ६१० 1 ५ १६ ६१२ ५ १२ ५६२ २ २ ८६०. ५ २ ५८ ९ ५ ६ ५८७. २ ४ ५१० ५ १ ५८२ ५ ५८८ ४ १४ १०८२ १३ १ १२१८ १ ३६ १४ २ १२२४-४ २० १०८८ ४ २ १०२८. १४ ८ १२३४ ४ १३३ ९ ११ १ १२११ ३ १० १३: १ 3 ११ १३३१ ३ ६ १३३१ ८ १३३० ३ १२ ~ १३३१ ८ w ७६६ ३ २० x १४० ३ २१ x १४२ ३ २२ x १४४ ३ २३ 2 १४७-

( १३७२ ) मन्त्रप्रतीकानि एष प्रजापतिर्यद् एषां वै भूतानां पृथिवी कतम आत्मेति योऽयं कतम आदित्या इति कतम इन्द्रः कतमः कतमे ते त्रयो देवा कतमे रुद्रा इति कतमे वसव इत्यग्निश्च कतमे षडित्यग्निश्च कस्मिन्नु त्वं चात्मा काम एव यस्यायतन, किंदेवतोऽस्यामुदीच्यां ' किदेवतोऽस्यां दक्षिणायां किदेवतोऽस्यां ध्रुवायां किदेवतोऽस्यां प्रतीच्यां किदेवतोऽस्यां प्राच्यां क्षत्त्रं प्राणो वै क्षत्त्रं प्राणो खं ब्रह्म । खं पुराणं घृतकौशिकाद्घृतकौशिकः घृतकौशिकाद्घृतकौशिकः चक्षुर्वे ग्रहः चक्षुच्चक्राम चतुरौदुम्बरो भवत्यौदु ० जनको ह वैदेह आ ० -जनको ह वैदेहः कूर्चा • जनको ह वैदेहो बहु ० जनक, ह वैदेहं याज्ञ ० जात एव न जायते जातेऽग्निमुपसमाधायाङ्क जिह्वा वै ग्रहः ज्येष्ठाय स्वाहा श्रेष्ठाय तदभिमृशेदनु वा - तदाहुर्यदयमेक इवैव - तदा हुर्यद्ब्रह्मविद्यया न o :: w : ४ : m m : : : :: ३ : :: 3 : : : : : : : :: : ... ४ ४ ३ ४ ब्रा ० मं ० for पृष्ठ ११८८ ४ o १३३५ ७ ८ ९ १ m ७६० 2 ( ७६० ८ ७६२ ४ ७८६ ७८८ ७ ७६१ २६ ८१७ ११ ७६७ २३ ८१३ २१ ८०६ m २४ ८१५ २२ ८११ २० ८०६ १३ १२२१ ११७५ w ३ ६१६ w ११५६ ५ ६५६ ह १२५७ १३ १३३३ १ ८४१ ८५७ ६२० ८७० ७-२८ ८२६ ४ २४ १३५२ ४ ६५६ १३२४ ४ १३४१ ७६३ ४ ww २४० मन्त्रप्र तदेतत्प तदेतह तदेतद्व तदेतन्म तदेते तदेते तदेष तदेष तदेष तद्वाप तद्धेदं तद्य तद् य तद् य तद् य तद्य तद्य तद्य तद्य तद्वा तद्वा तद्वैत तम ए तमेता तमेव तस्मि तस्य तस्य तस्य तस्य तस्य तस्य ' तस्या तस्या

पृष्ठ १ ९ ८५ १३३५ ८ ९ १ ७६० ७६० ७६२ ७८६ ७८८ ७६१ ८१७ ७६७ ८१३ ८०६ ८१५ ८११ ८०६ १२२१ ११७५ ६१६ ११५६ ६५६ १२५७ १३३३ ८४१ ८५७ ६२० ८७० ८२६ १३५६ ६५६ १३२४ १३४१ ७६३ २४० ( मन्त्रप्रतीकानि तदेतत्प्रेयः पुत्रात्प्रेयो तदेतदृचाभ्युक्तम् । एष तदेतद्वह्म क्षत्रं विट् ० तदेतन्मूर्तं यदन्यत् १३७३ अ ० १ ४ १ २ तदेतेश्लोकाभवन्ति । अणुः पन्था विततः ४ तदेते. स्वप्नेन ४ तदेष श्लोको भवति । अर्वाग्विलश्चमसर तदेष तदेव सक्तः सह तदेषयदा सर्वे... तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकिता ० 11. तद्भेदं तर्ह्यव्याकृतमासीत् तद् यत्तत्सत्यमसौ तद् यथा तृणजलायुका तद्यथानः सुसमाहित ०... तद् यथा पेशस्कारी पेश ०... तद् यथा महामत्स्य उभे... तद् यथा राजानमायान्त ० तद् यथा राजानं प्रयि ० तद् यथास्मिन्नाकाशे... तद्वा अस्यैतदतिच्छन्दा... तद्वा एतदक्षरं गार्ग्यदृष्टं... तद्वै तदेतदेव तम एव यस्यायतन तमेताः सप्ताक्षितय तमेव धीरो विज्ञाय तस्मिन्क्लत नीलमाडु: तस्य प्राची दिवप्राञ्चः.ww तस्य वा एतस्य पुरुषस्य www तस्य तस्य पुरुषस्य तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद तस्य " सुवर्णं वेद तस्य स्वं वेद... तस्या उपस्थानं गायत्र्य ० ... तस्या वेदिरुपस्थो ४ ४ १ ५ 8 ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ३ ४ ४ ४ ४ २ १ १ १ ५ ) व्रा ० मं ० पृष्ठः ४ ८. २३६ ४ २३ १११७ ४ १५ २६४ ३ २ ५१५ ४ द १०७० ११ ३५ २ ३ ५०८ ४ ६ १०४८ ४ ७ १०६५ ३ २४ १ ९ ४८ ४ ७ १६१ ५ २ ११६७. 8 ३ १०३७ ३ ३५ १०१४ ४ ४ १०३६. ५६ ३ ३७ १०२१ ३८ १०२३ ३ १६. ६५६ ३ २१ ६८ ८ ११ ७७८. ४ १ ११६१ ६ १४ ८०० २ २ ५०६ 9 २१ ४ I १०७३ २ 8 ८६५ ३ S ६२३ ३ ६ ५२४ ३ २७ १५४ ३ २६ १५३ ३ २५ १५० १४ ७ १२३६ ४ ३ १३३८

( १३७४ ) मन्त्रप्रतीका तस्य वाचः पृथिवी हैतमुद्दालक -तान् होवाच ब्राह्मणा ता वा अस्यैता हिता ता ता ते देवा अब्रुवन्नेतावद्वा ० ते ह वाचमूचुस्त्वं न ते मे प्राण अह, श्रेयसे ते होचुः क्व नु सोऽभूत् त्रयं वा इदं नाम रूपं त्रयाः प्राजापत्याः यो लोका एत एव यो वेदा एत एव त्रीण्यात्मनेऽकरुतेति त्वग्वै ग्रहः त्वच एवास्य रुधिरं दिवश्चैनमादित्याच्च - बालाकिहनूचानो देवाः पितरो मनुष्या द्वयाह प्राजापत्या द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे मूर्तं न तत्र रथा न रथ ० नैवेह किंचनाग्र आसीत् पर्जन्यो वा अग्निगतम पिता माता प्रजैत -पुरुषो वा अग्निगीतम पूर्णमदः पूर्णमिदं पृथिव्येव यस्या ५ तन ० पृथिव्यै चैनमग्नेश्व प्राणस्य प्राणमुत चक्षुष ० प्राणेन रक्षन्नवरं कुलायं प्राणोऽपानो व्यान प्राणो व ग्रहः ब्रह्म तंभूतानि अ ० :: ४ ... ५ ४ ---- ४ ... ... २ ब्रा ० ५ ३ ३ १४ ३ ४ १४ २ ४ मं ० ११ ७ २० ५ १८ १५ २ ७ ५ १ ४ m a २-२८ १६ a १ on १० ७ १२ १ १० १८ १८ १२ ३ २ ३५२ मन्त्रप्रतीक १३३० ब्रह्म तं.. ६२२ ब्रह्म वा इ ६६२ ब्रह्म... ... आ १२३२ भूमिरन्तरि १३४ मनसैवानुद्र १३०२ मनोमयो sa १०७ मनोवैग्र मनो होच्च १२५५ मांसान्यस ११ मैत्रेयीति ३ ९ २ मैत्रेयीति ११८१ यः पृथिव्य ३४८ यः प्राणे ३४८ यः श्रोत्रे ३४२ यः सर्वेषु ६५६ य अकाश ८२५ आदित ३७७ य एष ए ४०४ यजुः प्राप ३४८ यत्किञ्च दन यत्किञ्चा ५१३ यत्ते कि ६३२ यत्र वा ४५ यत्र हि द्वै १२६४ यत्र प यत्सप्तान्न ३४८ यत्सप्तान्न १२६८ - यत्समूल ११६३ यथा वृक्ष ७६४ यदा वै यदेव ते ३७६ १०८७ यदेव ते ६३६ यदेव ते १२२५ यदेव ने ६५५ ५५२