श्रीगणेशाय नमः।
श्रीमद्भगवद्गीता शाङ्करभाष्य हिन्दी अनुवादसहित — पृष्ठ 481–490
श्रीमद्भगवद्गीता शाङ्करभाष्य हिन्दी अनुवादसहित · Gita Press, Gorakhpur · पृष्ठ 481–490
पृष्ठ 481
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
* शांकरभाष्य अध्याय १८ * ४८१ हे राजन् धृतराष्ट्र संस्मृत्य संस्मृत्य संवादम् हे राजन् धृतराष्ट्र! केशव और अर्जुनके इस इमम् अद्भुतं केशवार्जुनयोः पुण्यं श्रवणाद् ( परम ) पवित्र - सुननेमात्रसे पापोंका नाश करनेवाले, अपि पापहरं श्रुत्वा हृष्यामि च मुहुः मुहुः अद्भुत संवादको सुनकर और बारम्बार स्मरण करके, प्रतिक्षणम् ॥ ७६ ॥ मैं प्रतिक्षण बारम्बार हर्षित हो रहा हूँ ॥ ७६ ॥
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान्राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥७७ ॥
तत् च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपम् अत्यद्भुतं तथा हे राजन्! हरिके उस अति अद्भुत हरे: विश्वरूपं विस्मयो मे महान् हे राजन् विश्वरूपको भी बारम्बार याद करके, मुझे बड़ा आश्चर्य हो रहा है और मैं बारम्बार हर्षित हो हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ ७७ ॥ रहा हूँ ॥ ७७ ॥
किं बहुना - | बहुत कहनेसे क्या?
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ ७८ ॥
यत्र यस्मिन् पक्षे योगेश्वरः सर्वयोगानाम् समस्त योग और उनके बीज उन्हींसे उत्पन्न हुए ईश्वरः तत्प्रभवत्वात् सर्वयोगबीजस्य च कृष्णो हैं, अतः भगवान् योगेश्वर हैं । जिस पक्षमें ( वे ) सब यत्र पार्थो यस्मिन् पक्षे धनुर्धरो गाण्डीवधन्वा योगोंके ईश्वर श्रीकृष्ण हैं तथा जिस पक्षमें गाण्डीव तत्र श्रीः तस्मिन् पाण्डवानां पक्षे विजयः तत्र धनुर्धारी पृथापुत्र अर्जुन है, उस पाण्डवोंके पक्षमें ही एव भूतिः श्रियो विशेषो विस्तारो भूतिः ध्रुवा श्री उसीमें विजय, उसीमें विभूति अर्थात् लक्ष्मीका अव्यभिचारिणी नीति: नय इति एवं मतिः विशेष विस्तार और वहीं अचल नीति है - ऐसा मेरा मम इति ॥ ७८ ॥ मत है ॥ ७८ ॥
इति श्रीमहाभारते शतसाहस्त्र्यां संहितायां वैयासिक्यां भीष्मपर्वणि श्रीमद्भगवद्गीतासूप-निषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे मोक्षसन्यास-योगो नामाष्टादशोऽध्यायः ॥ १८ ॥
इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्य श्रीमदाचार्य-शंकरभगवतः कृतौ श्रीभगवद्गीताभाष्ये मोक्षसंन्यासयोगो नामाष्टादशोऽध्यायः ॥ १८ ॥
समाप्तिमगमदिदं गीताशास्त्रम् ।
पृष्ठ 482
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
he lig we ee a GY wy ee Uf 2 Mile io iy /oa
पृष्ठ 483
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
अथ श्रीमद्भगवद्गीताश्लोकान्तर्गतपदानामकारादिवर्णानुक्रमः पदानि अ ० अ ० अकर्तारम् ४–१३; १३–२९ अकर्म ४–१६, १८ अकर्मकृत् ३–५ अकर्मणः ३–८, ८; ४–१७ अकर्मणि २–४७; ४–१८ अकल्मषम् ६–२७ अकारः १०–३३ अकार्यम् १८–३१ अकीर्तिकरम् २–२ अकीर्तिम् २- ३४ अकीर्तिः २–३४ अकुर्वत १–१ अकुशलम् १८–१० अकृतबुद्धित्वात् १८–१६ अकृतात्मानः १५ – ११ अकृतेन ३–१८ अकृत्स्नविदः ३–२९ अक्रियः ६–१ अक्रोधः १६–२ अक्लेद्यः २–२४ अक्षयम् ५–२१ अक्षयः १० – ३३ अक्षरसमुद्भवम् ३–१५ अक्षरम् ८ – ३, ११; १०–२५; ११ – १८, ३७; १२–१, ३ अक्षरः ८ – २१; १५–१६, १६ अक्षराणाम् १०–३३ अक्षरात् १५–१८ अखिलम् ४–३३; ७–२९; १५–१२ अगतासून् २–११ अग्निः ४–३७; ८–२४; ९ –१६; ११–३९; १८–४८ अग्नौ १५–१२ अग्रे १८ – ३७, ३८, ३ ९ अघम् ३–१३ अघायुः ३–१६ अङ्गानि २–५८ अचरम् १३ – १५ अचलप्रतिष्ठम् २- ७० अचलम् ६–१३; १२–३ पदानि अ ० श्लो ० अचलः २- २४ अचला २–५३ अचलाम् ७–२१ | अचलेन ८–१० | अचापलम् १६–२ | अचिन्त्यरूपम् ८ - ९ | अचिन्त्यम् १२–३ अचिन्त्यः २–२५ | अचिरेण ४–३९ अचेतसः ३–३२; १५–११; १७ –६ | अच्छेद्यः २–२४ | अच्युत १–२१; ११–४२; १८–७३ अजस्रम् १६–१९ | अजम् २–२१; ७–२५; १०–३, १२ अजः २ – २०; ४–६ अजानता ११–४१ अजानन्तः ७–२४; | ९ –११; १३–२५ अज्ञः ४–४० अज्ञानजम् १०–११; १४–८ | | अज्ञानविमोहिताः १६ – १५ | अज्ञानसंभूतम् ४-४२ | अज्ञानसंमोहः १८–७२ अज्ञानम् ५ – १६; १३ – ११; १४–१६, १७; १६-४ अज्ञानाम् ३–२६ | अज्ञानेन ५ - १५ – अणीयांसम् ८ – ९ अणोः ८ – ९ | अतत्त्वार्थवत् १८–२२ अतन्द्रितः ३–२३ अतपस्काय १८–६७ अतः २–१२; ९ –२४; १२–८; १३–११; १५ – १८ अतितरन्ति १३–२५ | | अतिनीचम् ६–११ | अतिमानः १६–४ अतिमानिता १६–३ अतिरिच्यते २–३४ अतिवर्तते ६–४४; १४–२१ | अतिस्वप्नशीलस्य ६–१६ | अतीतः १४–२१; १५–१८ अतीत्य १४–२० | अतीन्द्रियम् ६–२१ | अतीव १२–२० पदानि अ ० श्लो ० अत्यद्भुतम् १८–७७ | अत्यन्तम् ६–२८ अत्यर्थम् ७–१७ अत्यश्नतः ६–१६ अत्यागिनाम् १८–१२ | अत्युच्छ्रितम् ६–११ अत्येति ८–२८ अत्र १–४, २३; ४–१६; | ८–२, ४, ५; १०–७; १८–१४ अथ १–२०, २६; २–२६, ३३; ३–३६; ११–५, ४०; १२ – ९, ११; १८–५८ अथवा ६–४२; १०–४२; ११–४२ | अथो ४-३५ अदक्षिणम् १७–१३ अदम्भित्वम् १३–७ अदाह्यः २–२४ अदृष्टपूर्वम् ११–४५ । अदृष्टपूर्वाणि ११–६ । अदेशकाले १७–२२ | अद्भुतम् ११–२०; १८–७४, ७६ अद्य ४–३; ११–७; १६–१३ | अद्रोहः १६–३ अद्वेष्टा १२–१३ अधमाम् १६–२० अधर्मस्य ४–७ | अधर्मम् १८–३१,३२ | अधर्मः १–४० | अधर्माभिभवात् १–४१ अधः १४–१८; | १५ – २, २ अधःशाखम् १५–१ अधिकतरः १२–५ अधिकम् ६–२२ | अधिकः ६–४६, ४६, ४६ अधिकारः २–४७ अधिगच्छति २–६४, ७१; ४–३९; ५–६, २४; ६–१५; १४–१९; १८–४९ | अधिदैवतम् ८–४ | अधिदैवम् ८–१ | | अधिभूतम् ८–१, ४ अधियज्ञः ८–२, ४ अधिष्ठानम् ३–४०; १८–१४ पदानि अ ० श्लो ० अधिष्ठाय ४–६; १५ – ९ अध्यक्षेण ९ –१० अध्यात्मचेतसा ३–३० अध्यात्मज्ञान-नित्यत्वम् १३–११ अध्यात्मनित्याः १५-५ अध्यात्मविद्या १०–३२ अध्यात्मसंज्ञितम् ११–१ अध्यात्मम् ७–२९; ८–१, ३ अध्येष्यते १८–७० अध्रुवम् १७–१८ अनघ ३–३; १४–६; १५–२० अनन्त ११–३७ अनन्तबाहुम् ११–१९ अनन्तरम् १२–१२ अनन्तरूप ११–३८ | अनन्तरूपम् ११–१६ अनन्तविजयम् १–१६ अनन्तवीर्य ११–४० अनन्तवीर्यम् ११–१९ | अनन्तम् ११–११,४७ अनन्तः १०–२९ अनन्ताः २–४१ अनन्यचेताः ८–१४ अनन्यभाक् ९ -३० अनन्यमनसः ९ –१३ अनन्यया ८–२२; ११–५४ अनन्येन १२–६ अनन्ययोगेन १३–१० अनन्याः ९ –२२ अनपेक्षः १२–१६ अनपेक्ष्य १८ – २५ अनभिष्वङ्गः १३ – ९ अनभिसंधाय १७ – २५ अनभिस्नेहः २-५७ अनयोः २–१६ अनलः ७–४ अनलेन ३–३९ अनवलोकयन् ६–१३ अनवाप्तम् ३–२२ अनश्नतः ६–१६ अनसूयन्तः ३–३१ अनसूयवे ९ –१ अनसूयः १८–७१ अनहंकारः १३–८ अनहंवादी १८–२६
पृष्ठ 484
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
४८४ * श्रीमद्भगवद्गीताश्लोकान्तर्गतपदानाम्– * पदानि अ ० श्लो ० अनात्मनः ६–६ अनादित्वात् १३–३१ अनादिमत् १३–१२ अनादिमध्यान्तम् ११–१९ । अनादिम् १० - ३ अनादी १३–१९ अनामयम् २–५१; १४–६ अनारम्भात् ३–४ अनार्यजुष्टम् २–२ अनावृत्तिम् ८–२३, २६ अनाशिनः २–१८ अनाश्रितः ६–१ अनिकेतः १२–१९ अनिच्छन् ३–३६ अनित्यम् ९ –३३ अनित्याः २–१४ अनिर्देश्यम् १२–३ अनिर्विण्णचेतसा ६–२३ अनिष्टम् १८–१२ अनीश्वरम् १६–८ अनुकम्पार्थम् १०–११ अनुचिन्तयन् ८–८ अनुतिष्ठन्ति ३–३१,३२ अनुत्तमम् ७–२४ अनुत्तमाम् ७–१८ अनुद्विग्नमनाः २-५६ अनुद्वेगकरम् १७–१५ अनुपकारिणे १७–२० अनुपश्यति १३–३०; १४–१९ अनुपश्यन्ति १५ – १० अनुपश्यामि १–३१ अनुप्रपन्नाः ९ –२१ अनुबन्धम् १८–२५ अनुबन्धे १८–३९ अनुमन्ता १३–२२ अनुरज्यते ११–३६ अनुवर्तते ३–२१ अनुवर्तन्ते ३–२३; ४–११ अनुवर्तयति ३–१६ अनुविधीयते २–६७ अनुशासितारम् ८ – ९ अनुशुश्रुम १–४४ अनुशोचन्ति २–११ अनुशोचितुम् २–२५ अनुषज्जते ६ – ४; १८ – १० अनुसंततानि १५-२ अनुस्मर ८–७ पदानि अ ० श्लो ० | अनुस्मरन् ८–१३ | अनुस्मरेत् ८ – ९ | अनेकचित्तविभ्रान्ताः १६–१६ अनेकजन्मसंसिद्धः ६-४५ | अनेकदिव्याभरणम् ११–१० | अनेकधा ११ – १३ | अनेकबाहूदर-| वक्त्रनेत्रम् ११–१६ | अनेकवक्त्रनयनम् ११–१० | अनेकवर्णम् ११–२४ | अनेकाद्भुतदर्शनम् ११–१० अनेन ३–१०, ११; ९ –१०; ११–८ अन्तकाले २–७२; ८-५ अन्तगतम् ७-२८ अन्तरम् ११–२०; १३ – ३४ अन्तरात्मना ६–४७ अन्तरारामः ५–२४ | अन्तरे ५–२७ | अन्तर्ज्योतिः ५- २४ अन्तवत् ७–२३ अन्तवन्तः २–१८ अन्तम् ११–१६ अन्तः २ – ९ ६; १०–१९, २०, ३२, ४०; १३–१५; १५–३ | अन्तःशरीरस्थम् १७–६ अन्तःसुखः ५- २४ अन्त: स्थानि ८–२२ अन्ति १३-१५ अन्ते ७–१९; ८–६ अन्नसंभवः ३–१४ अन्नम् १५–१४ अन्नात् ३–१४ अन्यत् २–३१, ४२; ७–२, ७; ११–७ अन्यत्र ३ – ९ अन्यथा १३–११ अन्यदेवताभक्ताः ९- २३ | अन्यदेवताः ७–२० अन्यया ८-२६ अन्यम् १४–१९ अन्यः २–२९, २ ९; ४–३१; ८–२०; ११–४३; १५–१७; १६–१५; १८–६९ | अन्यानि २–२२ | अन्यान् ११–३४ | अन्यायेन १६–१२ पदानि अ ० श्लो ० पदानि अ ० श्लो ० अन्याम् ७–५ अन्ये १ – ९; ४–२६, २६; ९ –१५; १३–२४, २५; १७–४ अन्येभ्यः १३–२५ | | अन्वशोचः २–११ अन्विच्छ २–४९ अन्विताः ९ –२३; १७–१ अपनुद्यात् २–८ | अपरस्परसंभूतम् १६–८ अपरम् ४–४; ६–२२ अपरा ७–५ अपराजितः १ - १७ | अपराणि २–२२ अपरान् १६–१४ अपरिग्रहः ६–१० | अपरिमेयाम् १६–११ | अपरिहार्ये २–२७ | अपरे ४–२५, २५, २७, २८, २ ९, ३०; १३– २४; १८–३ | अपर्याप्तम् १ - १० | अपलायनम् १८- ४३ अपश्यत् १–२६; ११–१३ | अपहृतचेतसाम् २-४४ अपहृतज्ञानाः ७–१५ अपात्रेभ्यः १७–२२ अपानम् ४–२९ अपाने ४–२९ | अपावृतम् २–३२ अपि १–२७, ३५, ३५, ३८; २–५, ८, १६, २६, | २ ९, ३१, ३४, ४०, ५ ९, ६०, | ७२; ३–५, ८, २०, ३१, ३३, | ३६, ४–६, ६, १३, १५, १६, १७, २०, २२, ३०, ३६, ५ – ४, ५, ७, ९, ११; ६ – ९, २२, २५, ३१, ४४, ४४, ४६, ४७; ७–३, २३, ३०; ८–६; ९ –१५, २३, २३, २५, २ ९, ३०, ३२, ३२; १०–३७, ३ ९; ११–२, २६, २ ९, ३२, ३४, ३७, ३ ९, ४१, ४२, ४३, ५२; १२–१, १०, १० - ११; १३–२, १७, १ ९, २२, २३, २५, ३१; १४–२; १५ – ८, १०, ११, १८; १६–७, १३, १४; १७–७, १०, १२; १८–६, १७, १ ९, ४३, ४४, ४८, ५६, ६०, ७१, ७१ अपुनरावृत्तिम् ५- १७ | ' अपैशुनम् १६–२ अपोहनम् १५ – १५ अप्रकाशः १४–१३ अप्रतिमप्रभाव ११–४३ | अप्रतिष्ठम् १६–८ अप्रतिष्ठः ६–३८ | अप्रतीकारम् १–४६ अप्रदाय ३–१२ | अप्रमेयम् ११–१७, ४२ अप्रमेयस्य २–१८ | अप्रवृत्तिः १४–१३ अप्राप्य ६–३७; ९ –३; १६–२० | अप्रियम् ५- २० अप्सु ७–८ | अफलप्रेप्सुना १८–२३ अफलाकाङ्क्षिभिः १७–११, १७ अबुद्धयः ७–२४ | अब्रवीत् १ – २, २८; ४–१ अभक्ताय १८–६७ अभयम् १०–४; १६–१ अभवत् १–१३ अभविता २–२० अभावयतः २–६६ अभावः २–१६; १०–४ अभाषत ११–१४ अभिक्रमनाशः २-४० अभिजनवान् १६ – १५ अभिजातस्य १६–३, ४ अभिजातः १६–५ अभिजानन्ति ९ –२४ अभिजानाति ४–१४; ७–१३, २५; १८-५५ अभिजायते २–६२; ६–४१; १३–२३ अभितः ५–२६ अभिधास्यति १८–६८ अभिधीयते १३–१; १७–२७; १८–११ अभिनन्दति २-५७ अभिप्रवृत्तः ४–२० अभिभवति १- ४० अभिभूय १४–१० | अभिमुखाः ११–२८
पृष्ठ 485
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
* अकारादिवर्णानुक्रमः * ४८५ पदानि अ ० श्लो ० अभिरक्षन्तु १–११ अभिरतः १८–४५ | अभिविज्वलन्ति ११–२८ अभिसन्धाय १७–१२ अभिहिता २–३९ | अभ्यधिकः ११–४३ अभ्यर्च्य १८–४६ अभ्यसूयकाः १६–१८ अभ्यसूयति १८–६७ अभ्यसूयन्तः ३–३२ अभ्यहन्यन्त १–१३ अभ्यासयोगयुक्तेन ८–८ अभ्यासयोगेन १२ – ९ अभ्यासात् १२–१२; १८–३६ अभ्यासे १२–१० अभ्यासेन ६–३५ अभ्युत्थानम् ४–७ अमलान् १४–१४ | अमानित्वम् १३–७ अमितविक्रमः ११–४० अमी ११–२१, २६, २८ अमुत्र ६–४० अमूढाः १५-५ अमृतत्वाय २–१५ अमृतस्य १४–२७ अमृतम् ९ –१ ९; १०–१८; १३–१२; १४–२० अमृतोद्भवम् १०–२७ अमृतोपमम् १८–३७, ३८ अमेध्यम् १७–१० अम्बुवेगाः ११–२८ अम्भसा ५-१० अम्भसि २–६७ अयज्ञस्य ४–३१ अयतिः ६–३७ अयथावत् १८–३१ अयनेषु १–११ अयशः १०–५ अयम् २–१९, २०, २०, २४, २४, २४, २५, २५, २५, ३०, ५८; ३ – ९, ३६; ४–३, ३१, ४०; ६ – २१, ३३; ७–२५; ८–१९; ११–१; १३–३१; १५ – ९; १७–३ अयुक्तस्य २–६६, ६६ अयुक्तः ५–१२; १८–२८ अयोगतः ५-६ पदानि अ ० श्लो ० अरतिः १३–१० अरागद्वेषतः १८–२३ अरिसूदन २–४ | अर्चितुम् ७–२१ अर्जुन २–२, ४५; ३–७; ४–५, ९, ३७; ६–१६, ३२,४६; ७–१६, २६; ८–१६, २७; ९ – १ ९; १०–३२, ३ ९, ४२; ११ – ४७, ५४; १८ – ९, ३४, ६१ अर्जुनम् ११–५० | अर्जुनः १–४७; २–४, ५४; ३–१, ३६; | ४–४; ५–१; ६–३३, ३७; ८–१; १०–१२; ११ – १, १५, ३६, ५१; १२ – १; १४–२१; १७–१; १८–१, ७३ | अर्थकामान् २-५ अर्थव्यपाश्रयः ३–१८ | अर्थसञ्चयान् १६–१२ अर्थः २–४६; ३–१८ अर्थार्थी ७–१६ अर्थे १ - ३३; २–२७; ३–३४ अर्पणम् ४ - २४ | अर्पितमनोबुद्धिः ८–७; १२–१४ अर्यमा १०–२९ अर्हति २–१७ | अर्हसि २–२५, २६, २७, ३०, ३१; ३–२०; ६ – ३ ९; १०–१६; ११–४४; १६ – २४ अर्हाः १–३७ अलसः १८ – २८ अलोलुप्त्वम् १६—२ अल्पबुद्धयः १६ – ९ | अल्पमेधसाम् ७–२३ अल्पम् १८–२२ अवगच्छ १०–४१ अवजानन्ति ९ –११ अवज्ञातम् १७–२२ अवतिष्ठति १४–२३ अवतिष्ठते ६–१८ अवध्यः २–३० अवनिपालसंघैः ११–२६ अवरम् २–४९ अवशम् ९ –८ अवशः ३–५; पदानि अ ० श्लो ० ६–४४; ८–१९; १८–६० अवशिष्यते ७–२ अवष्टभ्य ९ –८; १६ – ९ | अवसादयेत् ६-५ | अवस्थातुम् १–३० अवस्थितम् १५ – ११ अवस्थितः ९ –४; १३–३२ | अवस्थितान् १–२२, २७ अवस्थिताः १–११, ३३, २–६; ११–३२ | अवहासार्थम् ११–४२ | अवाच्यवादान् २–३६ अवाप्तव्यम् ३–२२ | अवाप्तुम् ६–३६ अवाप्नोति १५ – ८; १६–२३; १८–५६ अवाप्य २–८ अवाप्यते १२–५ अवाप्स्यथ ३–११ अवाप्स्यसि २–३३, ३८, ५३; १२–१० अविकम्पेन १०–७ | अविकार्यः २–२५ | अविज्ञेयम् १३–१५ अविद्वांसः ३–२५ | अविधिपूर्वकम् ९ –२३; १६–१७ | अविनश्यन्तम् १३–२७ अविनाशि २–१७ अविनाशिनम् २–२१ अविपश्चितः २–४२ | अविभक्तम् १३–१६; १८–२० | अवेक्षे १–२३ | | अवेक्ष्य २–३१ अव्यक्तनिधनानि २–२८ | अव्यक्तमूर्तिना ९ –४ | अव्यक्तसंज्ञके ८–१८ अव्यक्तम् ७ – २४; ११–१, ३; १३–५ अव्यक्तः २–२५; ८–२०, २१ अव्यक्ता १२–५ अव्यक्तात् ८–१८, २० अव्यक्तादीनि २–२८ | अव्यक्तासक्तचेतसाम् १२–५ अव्यभिचारिणी १३–१० | अव्यभिचारिण्या १८–३३ पदानि अ ० श्लो ० अव्यभिचारेण १४–२६ अव्ययस्य २–१७; १४–२७ अव्ययम् २–२१; ४–१, १३; ७–१३, २४–२५; ९ –२, १३, १८; ११–२, ४; १४–५; १५ – १, ५; १८–२०, ५६ अव्ययः ११–१८; १३–३१; १५–१७ अव्ययात्मा ४–६ अव्ययाम् २–३४ अव्यवसायिनाम् २–४१ अशक्तः १२–२१ अशमः १४–१२ अशस्त्रम् १–४६ अशान्तस्य २–६६ अशाश्वतम् ८-१५ अशास्त्रविहितम् १७–५ अशुचिव्रताः १६–१० अशुचिः १८–२७ अशुचौ १६–१६ अशुभात् ४–१६; ९ –१ अशुभान् १६–१९ अशुश्रूषवे १८–६७ अशेषतः ६–२४, ३ ९; ७–२; १८–११ अशेषेण ४–३५; १०–१६; १८–२९, ६३ अशोच्यान् २–११ अशोष्यः २–२४ अश्नन् ५-८ अनन्ति ९ –२० अश्नामि ९ –२६ अश्नासि ९ –२७ अश्रुते ३–४; ५–२१; ६–२८; १३–१२; १४–२० अश्रद्दधानः ४–४० अश्रद्दधानाः ९ –३ अश्रद्धया १७–२ | अश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् २–१ अश्रौषम् १८–७४ अश्वत्थम् १५–१, ३ अश्वत्थः १०–२६ अश्वत्थामा १–८ अश्वानाम् १०–२७ अश्विनौ ११–६, २२ अष्टधा ७–४ | असक्तबुद्धिः १८–४९ असक्तम् ९ – ९; १३–१४
पृष्ठ 486
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
४८६ * श्रीमद्भगवद्गीताश्लोकान्तर्गतपदानाम्– * पदानि अ ० श्लो ० असक्तः ३–७, १ ९, १ ९, २५ असक्तात्मा ५–२१ असक्तिः १३ – ९ असङ्गशस्त्रेण १५–३ असतः २–१६ | असत् ९ –१ ९; ११–३७; १३–१२; १७–२८ असत्कृतम् १७–२२ असत्कृतः ११–४२ असत्यम् १६–८ असद्ग्राहान् १६–१० असपत्नम् २–८ असमर्थः १२–१० असंन्यस्तसंकल्पः ६–२ । असंमूढः ५–२०; १०–३; १५–१९ असंमोहः १०–४ असंयतात्मना ६–३६ असंशयम् ६–३५; ७–१ असंशयः १८–६८ असि ४–३, ३६; ८–२; १०–१७; ११–३८, ४०, ४२, ४३, ५२, ५३; १२–१०, ११; १६–५; १८–६४, ६५ असितः १०–१३ असिद्धौ ४–२२ असुखम् ९ –३३ असृष्टान्नम् १७–१३ असौ ११–२६; १६–१४ अस्ति २– ४०, ४२, ६६; ३–२२; ४–३१, ४०; ६–१६; ७–७; ८–५; ९ –२ ९; १०– १८, १ ९, ३ ९, ४०; ११–४३; १६–१३, १५; १८ – ४० अस्तु २ – ४७; | ३–१९; ११–३१, ३ ९, ४० अस्थिरम् ६–२६ अस्मदीयैः ११–२६ अस्माकम् १–७, १० अस्मात् १–३९ अस्मान् १–३६ अस्माभिः १–३९ अस्मि ७–८, ९, ९, १०, ११; १० –२१, २२, २२, २२, २२, २३, २३, २४, २५, २५, २८, २८, २८, २ ९, २ ९, पदानि अ ० श्लो ० ३०, ३१, ३१, ३१, ३३, ३६, ३६, ३६, ३७, ३८, ३८, ३८; ११–३२, ४५, ५१; १५ – १८; १६ – १५; १८–५५, ७३ अस्मिन् १–२२; २–१३; ३–३; ८–२; १३–२२; १४–११; १६–६ अस्य २–१७, ४०, ५ ९, ६५, ६७; ३–१८, ३४, ४०; ६–३९; ९ –३, १७; ११–१८, ३८, ४३, ५२; १३– २१; १५–३ अस्याम् २–७२ अस्वर्ग्यम् २–२ अहत्वा २–५ अहरागमे ८–१८, १ ९ अहम् १–२२, २३; २–४, ७, १२; ३–२, २३, २४, २७; ४–१, ५, ७, ११; ६–३०, ३३, ३४; ७–२, ६, ८, १०, ११, १२, १७, २१, २५, २६; ८–४, १४; ९ –४, ७, | १६, १६, १६, १६, १६, १६, १६, १६, १७, १ ९, १ ९, १ ९, २२, २४, २६, २ ९, २ ९; १०–१, २, ८, ११, १७, २०, २०, २१, २१, २३, २४, २५, २८, २ ९, २ ९, ३०, ३०, ३१, ३२, ३२, ३३, ३३, ३४, ३५, ३५, ३६, ३६, ३७, ३८, ३ ९, ४२; ११–२३, ४२, ४४, ४६, ४८, ५३, ५४; १२–७; १४–३, ४, २७; १५–१३, १४, १५, १५, १५, १८; १६–१४, १४, १४, १ ९; १८–६६, ७०, ७४, ७५ अहंकारविमूढात्मा ३–२७ अहंकारम् १६–१८; १८–५३, ५ ९ अहंकारः ७–४; १३–५ | अहंकारात् १८- ५८ | अहंकृतः १८–१७ अहः ८–१७, २४ अहिताः २–३६; १६ – ९ अहिंसा १०–५; १३–७; १६–२; १७–१४ अहैतुकम् १८–२२ अहो १-४५ पदानि अ ० श्लो ० अहोरात्रविदः ८–१७ अंश: १५ – ७ अंशुमान् १०- २१ आ. | आकाशस्थितः ९ –६ आकाशम् १३–३२ आख्यातम् १८–६३ आख्याहि ११–३१ आगच्छेत् ३ – ३४ आगताः ४–१०; १४–२ आगमापायिनः २–१४ आचरतः ४–२३ आचरति ३–२१; १६–२२ आचरन् ३–१९ आचारः १६–७ आचार्य १–३ | आचार्यम् १–२ आचार्यान् १–२६ आचार्याः १–३४ आचार्योपासनम् १३–७ आज्यम् ९ –१६ आढ्यः १६–१५ आततायिनः १–३६ आतिष्ठ ४–४२ आत्थ ११–३ आत्मकारणात् ३–१३ | आत्मतृप्तः ३–१७ | आत्मनः ४–४२; ५–१६; ६–५, ५, ६, ११, १ ९; ८–१२; १०–१८; १६– २१, २२; १७–१९; १८ – ३ ९ आत्मना २-५५; ३–४३; ६–५, ६, २०; १०–१५; १३–२४, २८ आत्मनि २-५५; ३–१७; ४–३५, ३८; ५– २१; ६–१८, २०, २६, २ ९; | १३–२४; १५–११ | आत्मपरदेहेषु १६–१८ | आत्मबुद्धिप्रसादजम् १८–३७ आत्मभावस्थः १०–११ आत्ममायया ४–६ | आत्मयोगात् ११- ४७ | आत्मरतिः ३–१७ | आत्मवन्तम् ४–४१ आत्मवश्यैः २–६४ | आत्मवान् २-४५ आत्मविनिग्रहः १३–७; पदानि अ ० श्लो ० १७–१६ आत्मविभूतयः १० – १६, १ ९ | आत्मविशुद्धये ६–१२ आत्मशुद्धये ५- ११ | आत्मसंभाविताः १६–१७ | आत्मसंयमयोगाग्नौ ४–२७ | आत्मसंस्थम् ६–२५ आत्मा ६–५, ५, ६, ६, ६; ७–१८; ९ –५; १०–२०; १३–३२ आत्मानम् ३–४; ४–७; ६–५, ५, १०, १५, २०, २८, २ ९; ९ –३४; १०–१५; ११–३, ४; १३– २४, २८, २ ९; १८ – १६, ५१ | आत्मौपम्येन ६–३२ | आत्यन्तिकम् ६–२१ | आदत्ते ५-१५ आदर्शः ३–३८ | आदिकर्त्रे ११–३७ | आदित्यगतम् १५ – १२ | आदित्यवत् ५-१६ | आदित्यवर्णम् ८ – ९ आदित्यानाम् १०–२१ | आदित्यान् ११–६ आदिदेवम् १०–१२ आदिदेवः ११–३८ | आदिम् ११–१६ आदिः १०–२, २०, ३२; १५ – ३ आदौ ३–४१; ४–४ आद्यन्तवन्तः ५–२२ आद्यम् ८–२८; ११–३१, ४७; १५–४ आधत्स्व १२–८ आधाय ५- १०; ८–१२ आधिपत्यम् २–८ आपन्नम् ७–२४ आपन्नाः १६–२० आपः २–२३, ७०; ७–४ | आपूर्य ११–३० आपूर्यमाणम् २–७० | आप्तुम् ५ १२ – ९ आप्नुयाम् ३–२ आप्नुवन्ति ८–१५ आप्नोति २–७०; | ३–१९; ४–२१; ५–१२;
पृष्ठ 487
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
* अकारादिवर्णानुक्रमः * ४८७ पदानि अ ० श्लो ० पदानि अ ० श्लो ० पदानि अ ० श्लो ० पदानि अ ० श्लो ० १८–४७, ५० आब्रह्मभुवनात् ८–१६ आयुधानाम् १०- २८ आयुःसत्त्वबलारोग्य-सुखप्रीतिविवर्धनाः १७–८ आरभते ३–७ आरभ्यते १८ - २५ आरम्भः १४–१२ | आरुरुक्षोः ६ – ३ आर्जवम् १३–७; १६–१; १७–१४; १८–४२ आर्तः ७–१६ आवयोः १८- ७० आवर्तते ८–२६ आवर्तिनः ८–१६ आवश्य १५–१३, १७ आविष्टम् २–१ आविष्टः १–२८ आवृतम् ३–३८, ३ ९; ५- २५ आवृतः ३–३८ आवृता १८ – ३२ आवृताः १८–४८ आवृत्तिम् ८–२३ आवृत्य ३–४०; १३–१३; १४ – ९ आवेशितचेतसाम् १२–७ आवेश्य ८ – १०; १२–२ | आव्रियते ३–३८ आशयात् १५–८ | आशापाशशतैः १६–१२ आशु २–६५ आश्चर्यवत् २–२९, २ ९, २ ९ आश्चर्याणि ११–६ आश्रयेत् १–३६ आश्रितम् ९ –११ आश्रितः १२–११; १५–१४ | आश्रिताः ७ – १५; ९ –१३ आश्रित्य ७–२९; १६–१०; १८–५९ आश्वासयामास ११–५० | आसक्तमनाः ७–१ आसने ६–१२ आसनम् ६–११ आसम् २–१२ आसाद्य ९ –२० आसीत २–५४, ६१; ६–१४ | आसीनम् ९ – ९ | आसीनः १४–२३ आसुरनिश्चयान् १७–६ | आसुरम् ७ – १५; १६–६ आसुरः १६–६ आसुराः १६–७ आसुरी १६–५ | आसुरीषु १६–१९ | आसुरीम् ९ –१२; १६–४, २० आस्तिक्यम् १८–४२ आस्ते ३–६; ५–१३ आस्थाय ७–२० आस्थितः ५-४; ६–३१; ७–१८; ८ – १२ आस्थिताः ३–२० आह १–२१; ११–३५ | आहवे १ - ३१ आहारः १७–७ आहाराः १७–८, ९ | आहुः ३–४२; ४–१९; ८–२१; १०–१३; १४–१६; १६–८ | आहो १७–१ इ. | इक्ष्वाकवे ४–१ इङ्गते ६–१९; १४–२३ | इच्छ १२ – ९ इच्छति ७–२१ इच्छन्तः ८–११ | | इच्छसि ११–७; १८- ६०, ६३ इच्छा १३–६ | इच्छाद्वेषसमुत्थेन ७–२७ | इच्छामि १–३५; ११–३, ३१, ४६; १८–१ इज्यते १७–११, १२ इज्यया ११–५३ | इतरः ३–२१ इतः ७–५; १४–१ इति १–२५, ४४; २ – ९, ४२; ३–२७, २८; ४–३, ४, १४, १६; ५–८, ९; ६–२, ८, १८, ३६; ७ – ४, ६, १२, १ ९; ८–१३, २१; ९– ६; १०–८; ११–४, २१, ४१, ४१, ५०; १३–१, १, ११, १८, २२; १४–५, ११, २३; १५–१७, २०; १६–११, १५; १७–२, ११, १६, २०, २३, २४, २५, २६, २७, २७, २८; १८–३, ३, ६, ८, ९, ११, १८, ३२, ५ ९, ६३, ६४, ७०, ७४ | इदम् १–१०, २१, २८; २–१, २, १०, १७; ३–३१, ३८; ७–२, ५, ७, १३; ८–२२, २८; ९ – १, २, ४; १०–४२; ११–१९, २०, | २०, ४१, ४७, ४ ९, ४ ९, ५१, ५२; १२–२०; १३ – १; १४–२; १५–२०; १६–१३, १३, १३, २१; १८–४६, ६७ | इदानीम् ११–५१; १८–३६ | इन्द्रियकर्माणि ४–२७ | इन्द्रियगोचराः १३–५ | इन्द्रियग्रामम् ६ – २४; १२ – ४ | इन्द्रियस्य ३–३४, ३४ | इन्द्रियाग्निषु ४–२६ | इन्द्रियाणाम् २–८, ६७; १०–२२ इन्द्रियाणि २–५८, ६०, ६१, ६८; ३–७, ४०, ४१, ४२; ४–२६; ५ – ९; १३ – ५; १५–७ इन्द्रियारामः ३–१६ | इन्द्रियार्थान् ३–६ | इन्द्रियार्थेभ्यः २–५८, ६८ इन्द्रियार्थेषु ५ – ९; ६–४; १३–८ | इन्द्रियेभ्यः ३-४२ | इन्द्रियैः २–६४; ५–११ | इमम् १–२८; २–३३; | ४–१, २; ९ –८, ३३; १३–३३; १६–१३; १७–७; १८–६८, ७०, ७४, ७६ इमानि १८–१३ इमाम् १०–१६; १८ – १७ | इमान् २–३९, ४२ | इमाः ३–२४; १०–६ | इमे १–३३; २–१२, १८; ३–२४ इमौ १५–१६ इयम् ७–४, ५ इव १–३०; २–१०, ५८, ६७; ३–२, २, ३६; ५–१०; ६–३४, ३८; ७–७; ११– ४४, ४४; १३–१६; १५–८; १८–३७, | ३८, ४८ | इषुभिः २–४ इष्टकामधुक् ३–१० इष्टम् १८–१२ इष्टः १८–६४, ७० इष्टानिष्टोपपत्तिषु १३ – ९ इष्टान् ३–१२ इष्टा: १७ – ९ इष्ट्वा ९ –२० | इह २–५, ५, ४०, ४१, ५०; ३–१६, १८, ३७; ४–२, १२, ३८; ५–१९, २३; ६–४०; ७–२; ११–७, ३२; १५–३; १६–२४; १७–१८, २८ ई. | ईक्ष ६–२९; १८–२० | ईड्यम् ११–४४ | ईदृक् ११–४९ | ईदृशम् २–३२; ६–४२ | ईशम् ११–१५, ४४ ईश्वरभावः १८–४३ ईश्वरम् १३–२८ | ईश्वरः ४–६; १५ – ८, १७; १६–१४; १८–६१ | ईहते ७–२२ | ईहन्ते १६–१२ उ. | उक्तम् ११–१, ४१; १२–२०; १३–१८; १५–२० उक्त: १–२४; ८–२१; १३–२२ उक्ता: २–१८ उक्त्वा १–४७; २ – ९, ९; ११ – ९, २१, ५० उग्रकर्माणः १६ – ९ उग्ररूपः ११–३१ उग्रम् ११–२० उग्रा: ११–३० उग्रैः ११ – ४८ | उच्चैः १–१२ | उच्चैःश्रवसम् १०–२७ | उच्छिष्टम् १७–१० | उच्छोषणम् २–८ | उच्यते २–२५, ४८, ५५, ५६; ३–६, ४०;
पृष्ठ 488
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
४८८ * श्रीमद्भगवद्गीताश्लोकान्तर्गतपदानाम्— * पदानि अ ० श्लो ० ६–३, ३, ४, ८, १८; ८ – १, ३; १३–१२, १७, २०, २०; १४–२५; १५–१६; १७–१४, १५, १६, २७, २८; १८ – २३, २५, २६, २८ उत १–४०; १४ – ९, ११ उत्क्रामति १५–८ उत्क्रामन्तम् १५ – १० उत्तमविदाम् १४- १४ उत्तमम् ४–३; ६–२७; ९ –२; १४ – १; १८–६ उत्तमः १५–१७,१८ उत्तमाङ्गैः ११–२७ उत्तमौजाः १–६ उत्तरायणम् ८-२४ उत्तिष्ठ २–३७; ४–४२; ११–३३ उत्थिता ११–१२ उत्सन्नकुलधर्माणाम् १–४४ उत्सादनार्थम् १७–१९ उत्साद्यन्ते १–४३ उत्सीदेयुः ३–२४ उत्सृजामि ९ –१ ९ उत्सृज्य १६–२३; १७–१ उदपाने २–४६ उदारा: ७–१८ उदासीनवत् ९ – ९; १४–२३ उदासीनः १२–१६ उदाहृतम् १३–६; १७–१९, २२; १८–२२, २४, ३ ९ उदाहृतः १५–१७ उदाहृत्य १७–२४ उद्दिश्य १७–२१ उद्देशतः १०–४० उद्धरेत् ६–५ उद्भवः १०–३४ उद्यताः १-४५ उद्यम्य १–२० उद्विजते १२–१५, १५ उद्विजेत् ५- २० उन्मिषन् ५ – ९ उपजायते २–६२, ६५; १४–११ उपजायन्ते १४–२ उपजुह्वति ४–२५ पदानि अ ० श्लो ० उपदेक्ष्यन्ति ४–३४ उपद्रष्टा १३–२२ उपधारय ७–६; ९ –६ उपपद्यते २ – ३; ६–३९; १३–१८; १८–७ | उपपन्नम् २–३२ उपमा ६–१९ | उपयान्ति १०–१० उपरतम् २–३५ | उपरमते ६–२० | उपरमेत् ६–२५ उपलभ्यते १५–३ | उपलिप्यते १३–३२, ३२ | उपविश्य ६–१२ | उपसंगम्य १–२ | उपसेवते १५ – ९ | उपहन्याम् ३–२४ उपायतः ६–३६ | उपाविशत् १–४७ | उपाश्रिताः ४–१०; १६–११ | उपाश्रित्य १४ – २; १८-५७ | उपासते ९ –१४, १५; १२–२, ६; १३–२५ उपेतः ६–३७ उपेताः १२–२ | उपेत्य ८–१५, १६ | उपैति ६–२७; ८–१०, २८ | उपैष्यसि ९ –२८ | उभयविभ्रष्टः ६–३८ | उभयोः १–२१, २४, २७; २–१०, १६; ५–४ | उभे २–५० | उभौ २–१९; ५–२; १३–१९ उरगान् ११ – १५ | | उल्बेन ३- ३८ उवाच १–१, २, २४, २५, ४७; २–१, १, २, ४, ९, १०, ११, ५४, ५५; ३ – १, ३, १०, ३६, ३७ ४ – १, ४, ५; ५–१, २; ६–१, ३३, ३५, ३७, ४०; ७–१; ८–१, ३; ९ –१; १०–१, १२, १ ९; ११ – १, ५, ९, १५, ३२, ३५, ३६, ४७, ५०, ५१, ५२; १२– १, २; १३–१; १४–१, २१, पदानि अ ० श्लो ० २२; १५–१; १६– १; १७ -१, २; १८ – १, २, ७३, ७४ उशना १०–३७ | उषित्वा ६–४१ ऊ. | ऊर्जितम् १०–४१ | ऊर्ध्वमूलम् १५ – १ | ऊर्ध्वम् १२–८; १४–१८; १५ – २ ऊष्मपाः ११–२२ ऋ. ऋक् ९ –१७ | | ऋच्छति २ – ७२; ५—२९ | ऋतम् १०- १४ | | ऋतूनाम् १०–३५ ऋ ११–३२ | ऋद्धम् २–८ ऋषयः ५–२५; १०–१३ | ऋषिभिः १३–४ | | ऋषीन् ११–१५ | ए. एकत्वम् ६–३१ | एकत्वेन ९ –१५ | एकभक्तिः ७–१७ एकया ८–२६ एकस्थम् ११–७, १३; १३–३० | एकस्मिन् १८–२२ | एकम् ३–२; ५ – १, ४, ५; १०–२५; १३–५; १८–२०, ६६ एक: ११–४२; १३–३३ | एका २–४१ | एकाकी ६–१० | एकाक्षरम् ८–१३ | एकाग्रम् ६–१२ एकाग्रेण १८–७२ | एकान्तम् ६–१६ | एकांशेन १०–४२ एकेन ११–२० एके १८–३ एतत् २–३, ६; ३–३२; ४–३, ४; ६–२६, ३ ९, ४२; १०–१४; ११–३, ३५; १२–११; १३–१, ६, ११, १८; १५ – २०; १६–२१; १७–१६, २६; १८–६३, ७२, ७५ पदानि अ ० श्लो ० एतद्योनीनि ७–६ एतयोः ५- १ एतस्य ६–३३ | एतानि १४–१२, १३; १५–८; १८–६ एतान् १–२२, २५, ३५, ३६; १४–२०, २१, २६ एतावत् १६–११ | एताम् १–३; ७–१४; १०–७; १६ – ९ एति ४ – ९, ९; ८–६; ११–५५ एते १–२३, ३८; २–१५; ४–३०; ७–१८; ८–२६, २७; ११–३३; १८–१५ एतेन ३–३९; १०–४२ एतेषाम् १–१० एतैः १–४३; ३–४०; १६–२२ | एधांसि ४–३७ | एनम् २–१९, १ ९, २१, २३, २३, २३, २५, २६, २ ९, २ ९, २ ९; ३–३७, ४१; ४–४२; ६–२७; ११–५०; १५–३, ११, ११ | एनाम् २–७२ | एभिः ७–१३; १८–४० | एभ्यः ३–१२; ७–१३ एव १–१, ६, ८, ११, ११, १३, १४, १ ९, २७, ३०, ३४, ३६, ४२; २–५, ६, १२, १२, २४, २८, २ ९, २ ९, ४७, ५५; ३–४, १२, १७, १७, १८, २०, २०, २१, २२; ४–३, ११, १५, २०, २४, २५, २५, ३६; ५–८, १३, १५, १८, १ ९, २२, २३, २४, २७, २८; ६–३, ५, ५, ६, ६, १६, १८, २०, २१, २४, २६, ४०, ४२, | ४४; ७–४, १२, १२, १४, १८, १८, १८, २१, २२; ८–४, ५, ६, ७, १०, १८, १ ९, २३, २८; ९ –१२, १६, १७, १ ९, २३, २४, ३०, ३४; १० – १, ४, ५, ११, १३, १५, २०, ३२, ३३, ३८, ४१, ४१; ११–८, २२,
पृष्ठ 489
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
* अकारादिवर्णानुक्रमः * ४८ ९ पदानि अ ० श्लो ० २५, २६, २८, २ ९, ३३, ३३, ३५, ४०, ४५, ४६, ४६, ४ ९; १२–४, ६, ८, ८, १३; १३–४, ५, ८, १४, १५, १ ९, १ ९, २५, २ ९, ३०; १४–१०, १३, १७, १७, २२, २३; १५ – ४, ७, ९, १५, १५, १६; १६–४, ६, १ ९, २०; १७– २, ३, ६, ११, १२, १५, १८, २७, २७; १८–५, ५, ८, ८, ९, ९, १४, १ ९, २ ९, ३१, ३५, ४२, ५०, ६२, ६५, ६८ एवम् १–२४, ४७: २ – ९, २५, २६, ३८; ३–१६, ४३; ४–२, ९, १५, ३२, ३२, ३५; ६– १५, २८; ९ –२१, २८, ३४; | ११–३, ९; १२–१; १३–२३, २५, ३४; १५–१९; १८ – १६ एवंरूपः ११–४८ एवंविधः ११–५३, ५४ एषः ३–१०, ३७, ३७, ४०; १०–४०; १८–५९ | एषा २–३९, ७२; ७–१४ एषाम् १–४२ एष्यति १८–६८ एष्यसि ८–७; – ३४; १८–६५ ऐकान्तिकस्य १४–२७ ऐश्वरम् ९ –५; ११–३, ८, ९ ऐरावतम् १०–२७ ओ. ओजसा १५–१३ ओषधीः १५–१३ | ओम् ८–१३; १७–२३, २४ ओंकारः ९ –१७ औ. औषधम् ९ –१६ क. कच्चित् ६–३८; १८–७२, ७२ कट्वम्ललवणात्युष्ण-तीक्ष्णरूक्षविदाहिनः १७ – ९ । कतरत् २–६ कथय १० - १८ | पदानि अ ० श्लो ० कथयतः १८–७५ कथयन्तः १० – ९ कथयिष्यन्ति २–३४ | कथयिष्यामि १०–१९ | कथम् १–३७, ३ ९; २–४, २१; ४–४; ८–२, २; १०–१७; १४–२१ कदाचन २–४७; १८–६७ कदाचित् २–२० कपिध्वजः १–२० कपिलः १०–२६ कमलपत्राक्ष ११–२ कमलासनस्थम् ११–१५ | करणम् १८–१४, १८ करिष्यति ३–३३ करिष्यसि २–३३; १८–६० करिष्ये १८-७३ | करुणः १२–१३ | करोति ४–२०; ५–१०; ६–१; १३ – ३१ करोमि ५–८ करोषि ९ – २७ कर्णम् ११ – ३४ कर्णः १–८ | कर्तव्यम् ३–२२ | | कर्तव्यानि १८–६ | कर्ता ३–२४, २७; १८–१४, १८, १ ९, २६, २७, २८ कर्तारम् ४–१३; १४–१९; १८–१६ | कर्तुम् १–४५; २–१७; ३–२०; ९ – २; १२–११; १६–२४; १८–६० | कर्तृत्वम् ५–१४ कर्म २–४९; ३–५, ८, ८, ९, १५, १ ९, १ ९, | २४; ४ – ९, १५, १५, १६, १६, | १८, २१, २३, ३३, ५ – ११; ६–१, ३; ७–२९; ८ – १; १६–२४; १७–२७; १८ – ३, ५, ८, ९, १०, १५, १८, १ ९, | २३, २४, २५, ४४, ४७, ४८ | कर्मचोदना १८–१८ कर्मजम् २–५१ | कर्मजा ४–१२ | कर्मजान् ४–३२ कर्मणः ३–१, पदानि अ ० श्लो ० ९; ४–१७, १७; १४–१६; १८–७, १२ कर्मणा ३–२०; १८–६० कर्मणाम् ३–४; ४–१२; | ५–१; १४–१२; १८–२ | कर्मणि २–४७; ३–१, २२, २३, २५; ४–१८, २०; १४ – ९; १७–२६; १८–४५ । कर्मफलत्यागः १२–१२ । | कर्मफलत्यागी १८–११ | कर्मफलप्रेप्सुः १८–२७ | कर्मफलसंयोगम् ५- १४ | कर्मफलहेतुः २–४७ | कर्मफलम् ५–१२,६– १ | कर्मफलासङ्गम् ४–२० | कर्मफले ४–१४ | कर्मबन्धनः ३ – ९ कर्मबन्धम् २–३९ | कर्मबन्धनैः ९ –२८ कर्मभिः ३–३१; ४–१४ | कर्मयोगम् ३–७ | कर्मयोगः ५–२, २ | कर्मयोगेन ३ – ३; १३–२४ | कर्मसङ्गिनाम् ३–२६ कर्मसङ्गिषु १४–१५ | कर्मसङ्गेन १४–७ | कर्मसमुद्भवः ३–१४ । कर्मसंग्रहः १८–१८ | कर्मसंज्ञितः ८–३ | कर्मसंन्यासात् ५- २ कर्मसु २–५०; ६–४, १७; ९ – ९ कर्माणि २-४८; | ३–२७, ३०; ४–१४, | | ४१; ५ – १०, १४; ९ – ९; १२–६, १०; १३ – २ ९; १८–६, ११, ४१ कर्मानुबन्धीनि १५–२ । | कर्मिभ्यः ६–४६ | | कर्मेन्द्रियाणि ३–६ कर्मेन्द्रियैः ३–७ । कर्शयन्तः १७–६ कर्षति १५–७ | कलयताम् १०–३० कलेवरम् ८–५, ६ | कल्पक्षये ९ –७ कल्पते २ – १५; १४–२६; १८–५३ पदानि अ ० श्लो ० | कल्पादौ ९ -७ कल्याणकृत् ६–४० कवयः ४–१६; १८–२ कविम् ८ – ९ | कविः १०–३७ | कवीनाम् १०–३७ कश्चन ३–१८; ६–२; ७–२६; ८–२७ कश्चित् २–१७, २ ९, २ ९; ३–५, १८; ६–४०; ७–३, ३; १८–६९ कश्मलम् २–२ कस्मात् ११–३७ कस्यचित् ५- १५ कम् २–२१, २१ कन्दर्पः १०–२८ कः ८–२; ११–३१; १६ – १५ का. का १–३६; २–२८, ५४; १७–१ | काङ्क्षति ५–३; १२–१७; १४–२२; १८–५४ | काङ्क्षन्तः ४–१२ काङ्क्षितम् १–३३ काङ्क्षे १–३२ कामकामाः ९ –२१ २- ७० कामकारतः १६–२३ | कामकारेण ५–१२ कामक्रोधपरायणाः १६–१२ | कामक्रोधवियुक्तानाम् ५–२६ कामक्रोधोद्भवम् ५–२३ | कामधुक् १०–२८ कामभोगार्थम् १६–१२ कामभोगेषु १६–१६ कामरागबलान्विताः १७–५ कामरागविवर्जितम् ७–११ कामरूपम् ३–४३ कामरूपेण ३–३९ | कामसंकल्पवर्जिताः ४–१९ कामहैतुकम् १६–८ कामम् १६–१०, १८; १८–५३ कामः २–६२; ३–३७; ७–११; १६–२१ कामात्मानः २–४३
पृष्ठ 490
पाठ पढ़ें पाठ छिपाएँ
४ ९ ० * श्रीमद्भगवद्गीताश्लोकान्तर्गतपदानाम् – * पदानि अ ० श्लो ० कामात् २–६२ कामान् २–५५, ७१; ६–२४; ७–२२ | कामाः २–७० | कामेप्सुना १८–२४ | कामैः ७–२० कामोपभोगपरमाः १६–११ काम्यानाम् १८–२ कायक्लेशभयात् १८- ८ । कायशिरोग्रीवम् ६–१३ कायम् ११–४४ कायेन ५–११ कारणम् ६–३, ३; १३–२१ कारणानि १८–१३ कारयन् ५–१३ कार्पण्यदोषोप– हतस्वभावः २–७ कार्यकरणकर्तृत्वे १३–२० । कार्यते ३-५ कार्यम् ३–१७, १ ९; ६–१; १८–५, ९, ३१ कार्याकार्यव्यवस्थितौ १६–२४ कार्याकार्ये १८–३० । कार्ये १८–२२ कालम् ८–२३ कालः १०–३०, ३३; ११–३२ कालानलसन्निभानि ११ - २५ काले ८–२३; १७–२० कालेन ४–२, ३८ कालेषु ८–७, २७ काशिराजः १-५ काश्यः १–१७ | काम् ६–३७ कि. किम् १–१, ३२, | ३२, ३५; २–३६, ५४, ५४, ५४; ३–१, ३३; ४–१६, १६; ८–१, १, १, १, १, ९ – ३३; १०–४२; १६–८ किमाचारः १४–२१ | किञ्चन ३–२२ किञ्चित् ४–२०; ५–८; ६–२५; ७–७; १३–२६ किरीटी ११–३५ किरीटिनम् ११–१७, ४६ पदानि अ ० श्लो ० | किल्बिषम् ४ – २१; १८ – ४७ की. कीर्तयन्तः ९ –१४ कीर्तिम् ९ –३३ कीर्तिः १०–३४ कु. | कुतः २–२, ६६; ४–३१; ११–४३ कुन्तिभोजः १–५ | कुन्तीपुत्रः १–१६ कुरु २-४८; ३–८; ४–१५; १२–११; १८–६३ | कुरुक्षेत्रे १–१ | कुरुते ३–२१; ४–३७, ३७ | कुरुनन्दन २–४१; ६–४३; १४–१३ | कुरुप्रवीर ११-४८ | | कुरुवृद्धः १–१२ कुरुश्रेष्ठ १०–१९ | कुरुष्व ९ –२७ | कुरुसत्तम ४–३१ | कुरून् १ - २५ | कुर्यात् ३–२५ कुर्याम् ३–२४ | | कुर्वन् ४–२१; ५–७, १३; १२–१०; १८, ४७ | कुर्वन्ति ३–२५; ५—११ | कुर्वाणः १८–५६ | कुलक्षयकृतम् १–३८, ३ ९ | | कुलक्षये १–४० कुलघ्नानाम् १–४२, ४३ | कुलधर्माः १–४०, ४३ कुलस्य १–४२ कुलस्त्रियः १-४१ | | कुलम् १–४० कुले ६–४२ कुशले १८–१० | कुसुमाकरः १०–३५ कू. | कूटस्थम् १२–३ कूटस्थः ६–८; १५–१६ कूर्मः २-५८ कृ. कृतकृत्यः १५ – २० | कृतनिश्चयः २- ३७ | कृतम् ४–१५, १५; १७–२८; १८–२३ | | कृताञ्जलिः ११–१४, ३५ | पदानि अ ० श्लो ० | कृतान्ते १८–१३ | कृतेन ३–१८ | कृत्वा २–३८; ४–२२; ५–२७, २७; ६–१२, २५; ११–३५; १८–८, ६८ कृत्स्नकर्मकृत् ४–८ | कृत्स्रवत् १८- २२ | कृत्स्नवित् ३–२९ | कृत्स्नस्य ७–६ कृत्स्नम् १ – ४०; ७–२९; ९ –८; १० - ४२; ११–७, १३; १३–३३, ३३ | कृपणाः २–४९ कृपया १–२८; २–१ | कृपः १ - ८ कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यम् १८–४४ कृष्ण १–२८, ३२, | ४१; ५–१, ६–३४, ३७, ३ ९; | ११–४१; १७–१ | कृष्णम् ११–३५ | कृष्णः ८–२५; १८–७८ | कृष्णात् १८–७५ के. के १२–१ | केचित् ११–२१, २७; १३–२४ केन ३–३६ केनचित् १२ – १ ९ केवलम् ४ – २१; १८ – १६ | केवलैः ५- ११ केशव १–३१; २–५४; ३–१; १०- १४ | केशवस्य ११–३५ | केशवार्जुनयोः १८–७६ | केशिनिषूदन १८–१ केषु १०–१७, १७ कै. कैः १–२२; १४–२१ कौ. कौन्तेय २–१४, ३७, ६०; ३ – ९, ३ ९; ५–२२; ६ – ३५; ७–८; ८–६, १६; ९ –७, १०, २३, २७, ३१; १३–१, ३१; १४–४, ७; १६–२०, २२; १८–४८, ५०, ६० कौन्तेयः १–२७ कौमारम् २–१३ पदानि अ ० श्लो ० कौशलम् २–५० क्र. क्रतुः ९ –१६ क्रि. क्रियते १७–१८, १ ९; १८ – ९, २४ | क्रियन्ते १७–२५ | क्रियमाणानि ३–२७; १३–२९ | क्रियाभिः ११–४८ क्रियाविशेषबहुलाम् २–४३ क्रू. | क्रूरान् १६–१९ क्रो. | क्रोधम् १६–१८; १८–५३ | क्रोधः २–६२; ३–३७; १६–४, २१ | क्रोधात् २–६३ क्ले. क्लेदयन्ति २–२३ क्लेशः १२–५ क्लै. क्लैब्यम् २–३ क्व. | क्वचित् १८–१२ क्ष. क्षणम् ३-५ | क्षत्रकर्म १८–४३ | क्षत्रियस्य २–३१ क्षत्रियाः २–३२ क्षमा १०–४, ३४; १६–३ क्षमी १२–१३ क्षयम् १८ – २५ क्षयाय १६ – ९ क्षरम् १५ – १८ क्षर: ८-४; १५ – १६, १६ क्षा. क्षान्तिः १३–७; १८–४२ क्षामये ११–४२ क्षि. क्षिपामि १६–१९ क्षिप्रम् -१२; ९ –३१ क्षी. क्षीणकल्मषाः -२५ क्षीणे ९ –२१ सं | क्षुद्रम् २–३