Essays of gurudeva

नारायण सूक्तम् Narayana Sooktam. This Suktam appears in the Taittirīya āranyakam at the 4th āranyaka, 10th Prashna (Prapāthaka), 13th Anuvāka. ओं स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।स॒ह वी॒र्यं॑ करवावहै ।ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥ओं शान्ति॒: शान्ति॒: शान्ति॑: ॥ स॒ह॒स्र॒शीर्षं॑ दे॒वं॒ वि॒श्वाक्षँ॑ वि॒श्वश॑म्भुवम् ।विश्वं॑ ना॒राय॑णं दे॒व॒म॒क्षर॑म् पर॒मं प॒दम् ॥१॥ वि॒श्वत॒: पर॑मान्नि॒त्यँ॒ वि॒श्वं ना॑राय॒णꣳ ह॑रिम् ।विश्व॑मे॒वेदं पुरु॑ष॒स्तद्विश्व॒मुप॑जीवति […]

नारायण उपनिषत् ओं स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।स॒ह वी॒र्यं॑ करवावहै ।ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥ओं शान्ति॒: शान्ति॒: शान्ति॑: ॥ ओं अथ पुरुषो ह वै नारायणोऽकामयत प्रजाः सृ॑जेये॒ति ।ना॒रा॒य॒णात्प्रा॑णो जा॒यते । मनः सर्वेन्द्रि॑याणि॒ च ।खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्व॑स्य धा॒रिणी ।ना॒रा॒य॒णाद्ब्र॑ह्मा जा॒यते ।ना॒रा॒य॒णाद्रु॑द्रो जा॒यते ।ना॒रा॒य॒णादि॑न्द्रो जा॒यते ।ना॒रा॒य॒णात्प्रजापतयः प्र॑जाय॒न्ते ।ना॒रा॒य॒णाद्द्वादशादित्या रुद्रा वसवस्सर्वाणिच छ॑न्दाग्ं॒सि ।ना॒रा॒य॒णादेव समु॑त्पद्य॒न्ते ।ना॒रा॒य॒णे प्र॑वर्त॒न्ते

।।श्रीहरिः।। अथ सप्तमोऽध्याय: अथर्ववेदकी शाखाएँ और पुराणोंके लक्षण सूत उवाच अथर्ववित् सुमन्तुश्च शिष्यमध्यापयत् स्वकाम् ।संहितां सोऽपि पथ्याय वेददर्शाय चोक्तवान् ।।१शौक्लायनिर्ब्रह्मबलिर्मोदोषः पिप्पलायनिः ।वेददर्शस्य शिष्यास्ते पथ्यशिष्यानथो शृणु ।।२कुमुदः शुनको ब्रह्मन् जाजलिश्चाप्यथर्ववित् ।बभ्रुः शिष्योऽथांगिरसः सैन्धवायन एव च ।अधीयेतां संहिते द्वे सावर्ण्याद्यास्तथापरे ।।३नक्षत्रकल्पः शान्तिश्च कश्यपांगिरसादयः ।एते आथर्वणाचार्याः शृणु पौराणिकान् मुने ।।४त्रय्यारुणिः कश्यपश्च सावर्णिरकृतव्रणः ।वैशम्पायन हारीतौ षड् वै पौराणिका इमे

ॐ इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णम॒ग्निमा॑हु॒रथो॑ दि॒व्यः स सु॑प॒र्णो ग॒रुत्मा॑न् ।एकं॒ सद्विप्रा॑ बहु॒धा व॑दन्त्य॒ग्निं य॒मं मा॑त॒रिश्वा॑नमाहुः ॥ ऋग्वेदः १-१६४-४६ ॥ वही एक आदित्य (सूर्य) के महिमाओं को जाननेवाले इन्द्र (सबका ईन्धन), मित्र (विपरीत – द्वन्द – के माध्यम से हितसाधन करनेवाला), वरुण (सङ्कुचित कर सबका संहति करनेवाला), सुपर्ण (अन्तरिक्षमें गतिशील रश्मी – cosmic rays), अग्नि (सवका प्रेरक),