श्रीगणेशाय नमः।

वेदार्थ पारिजात - शुक्लयजुर्वेद करपात्र भाष्य - १ - स्वामी करपात्री

Vedartha Parijata Yajurveda Karapatra Bhashya 1 · 329 पृष्ठ · 33 खण्ड

In English

Vedartha Parijata: Shukla Yajurveda Karapatra Bhashya

This book contains the first volume of a commentary on the Shukla Yajurveda Samhita by Swami Karapatra. It includes the original Sanskrit text with a Hindi translation by Dr. Gajanan Shastri.

This book answers

What is the meaning of the shukla yajurveda samhita?
What does the karapatra bhashya say about the purpose of the vedas?
How do rituals lead to liberation according to swami karapatra?
Does the vedic text support the concept of god with attributes?

विषय सूची

विषयपृष्ठ
वाजसनेयि- माध्यन्दिन शुक्लयजुर्वेद - संहिता करपात्र भाष्य- समन्विता प्रणेतार: अनन्त श्री विभूषिताः स्वाभिकरपात्र महाराजाः प्रथमोऽध्यायः भाषानुवादकः डा ०… 1–10
[ ११ ] को तैयार कर इस अमूल्य ग्रन्थ - रत्न को सब के सम्मुख प्रस्तुत करने वाले परम दयालु के रूप में जिन जिन महानुभावोंने अपनी अहैतुकी कृपा से इस कार्यको… 11–20
[ ८ ] यदुक्तमर्थावबोधपर्यवसायित्वमेवास्य विधेरक्षरप्राप्ति मात्रेणफलासिद्धेः, यद्यपि विहितस्वाध्यायाध्ययनमात्रा-दर्थावबोधो न दृष्टस्तथापि… 21–30
[ १८ ] वृक्षो जातः । अतः सोमसम्बन्धात् गायत्रीसम्बन्धाच्च पलाशवृक्षः प्रशस्य इत्युक्तम् । ' गायत्र्ये वा सोमस्य वा रा ० ज्ञस्तत्पतित्वा वर्णोऽभवत्… 31–40
[ २८ ] ४ – प्रथमान्तपदव्यपदिष्टं वायव इति कर्तृपदं स्थ इति क्रियापदसम्बन्धात् निराकांक्ष जातम्, ' प्रार्पयतु ' इति क्रियापदस्य सकर्मकस्य कर्मत्वेन व इति… 41–50
[ ३८ ] ७ यस्माद्यस्मादपि धातोर्यस्मिन् प्रत्यये यस्मिन्नर्थे यं यमर्थ वक्त ं पदं समर्थं स्यात् तथा तथा निर्वक्तु ं शक्यते ' इति, तत्तु सर्वथा विरुद्धमेव,… 51–60
[ ४८ ] ६५ - यदुक्तम् - ' सायणाचार्यास्तैत्तिरीयसंहिताभाष्ये ४६ पृष्ठे इन्द्रशब्दं वृषादित्वात् ( पा ० सू ० ६ । १ । २०३ ) इत्यनेनाद्यदात्तमाहुः… 61–70
[ ५८ ] अपितु देवताओं का शंसन स्तवन आदि करना ही उनका कार्य है । ' रूढियोंग मपहरति ' - रूढि, योग का अपहरण करती है - इस न्याय से परिभाषित यज्ञ में ही… 71–80
[ ६८ ] विश्वमेव कर्म यस्यासा, सम्पूर्णविश्वनिर्मात्रीति यावत् । सा तमः परिणामाक्रान्ता वृत्तिः विश्वधायाः विश्वान् सर्वानपि प्राणिनः धापयति कर्मानुसार… 81–90
[ ७८ ] शरीर तव तपसा रक्षः प्रत्युष्टं प्रत्येक दग्धं प्रतिज्ञया दग्धं वा । अरातयः दानविघ्नकारका अपि ज्ञया दग्धा वा… 91–100
[ 55 ] इति । योगवियोगसामानाधिकरण्यसिद्धिः । स्फ्योपहितपात्रीतो ग्रहणपक्ष अनःपक्षादतिशयः । अयमभिप्रायः अनसो-निर्वापपक्ष हि जुहूपभृतौ शकटस्य धुरो निदध्यात्… 101–110
[ ६८ ] afrat देवानामध्वर्यू पूषादेवताहि देवानां भागधुक सर्वात्मकस्य सर्वैश्वर्य पूर्णस्याग्नेस्तादृशं लोकोत्तर हविर्न-मनुष्येण ग्रहीतुं शक्यम् इति… 111–120
[ १०८ ] भूतानां सुखदानाय पृथिव्यां रक्षयामि ' इति । अत्र भूतायेत्यस्य कथमेतावानार्थं इति कोऽपि प्रमाणतन्त्रो न ज्ञातु शक्नुयात्… 121–130
[ ११८ ] ५ – ये पदार्थाः संयोगेन विकारं प्राप्नुवन्ति अग्निच्छिन्नाः पृथक पृथक परमाणवो भूत्वा वायौ विहरन्ति शुद्धा भवन्ति… 131–140
[ १२८ ] २० -- हे जीवाः तस्मादमृतवर्षिण्या भगवदीयकृपादृष्ट्या प्रोक्षिताः शुद्धा भवत । अहं वेदपुरुषस्त्वा त्वां ( जात्य-भिप्रायेणैकवचनम् )… 141–150
[ १३८ ] १ - मूल संहितापाठेनापि विदितशाब्दन्यायस्य कर्मकाण्डपरत्वं मन्त्राणामनायासेन ज्ञायते । नहि नवचित्कि -चित् क्वचित् किञ्चित् प्रतिपादयन्… 151–160
[ १४८ ] सम्प्रसारणरूपत्वे ककारस्य च द्वित्वे कुक्कुटरूपसिद्धिः । यद्वा कुत्सितं शब्दमसुरघ्नमसुराणां तनोतीति कुक्कुटः… 161–170
[ १५८ ] पात्रीमुख ' मिति तैत्तिरीयश्रुतेः । यद्युवैवानो भवति जघनेन गार्हपत्यं स्वयं निदधाति स्पयोपरि पात्री पात्र्यां पुरोडा-शीयानावपतीत्यर्थः… 171–180
[ १६८ ] १६ – हे अग्ने विशिष्टैश्वर्यशालिन् अग्ने वैश्वानर हे परमेश्वर वा त्वं धृष्टिः प्रगल्भोऽसि, अप्रधृष्यस्वभावत्वात्… 181–190
[ १७८ ] दृषद इवोपलां स्थापयेत् । हे उपले त्वं पार्वतेयी पर्वत्यभिधाना अधस्तनशिलायाः सम्बन्धिनी पुत्रीरूपाधिषणासि पेषण-व्यापारस्य धारिकासि अतस्त्वं… 191–200
[ १८८ ] उर्ध्वावाङ वृत्ति विलक्षणो मध्यवृत्तिर्वायुः एतन्मन्त्रार्थ उत्तरमन्त्रसर्पिक्ष इति तदुभयं समुच्चित्य व्याख्यातुमुत्तरमन्त्रं विनियुक्त ' प्रोहति… 201–210
[ १६८ ] स्थितः । पुरोडाशश्रपणेन मनुष्यस्य कर्तृत्वमपितु नाकस्थस्य महाभाग्यस्य सवितुरेव । दिव्ये लोके दिव्येन लोकेन दिव्याग्नौ पुरोडाशस्य श्रपणात्… 211–220
[ २०८ ] रुद्धमेव व्याख्यानमत्रकृतम् । शतपथे तु - सोऽभिमृशति माभेर्मा संविवथा इति मा त्वं भैषीर्मा संविक्था यत्त्वामहममानुषं सन्तं मानुषोऽभिमृशामि… 221–230
[ २१८ ] ११ – विहितं जपमनूद्य मन्त्रं विधत्ते स इति । इन्द्रस्य दक्षिणो बाहुरतिशयेन वीर्यवान् वृत्रासुरवधकारित्वात् अतः स एव त्वमसीति स्पयस्य स्तुतिः… 231–240
[ २२८ ] अर्थ - देवयागसाधनभूत पृथ्वी पर अर्थात् वेदी पर जो राक्षस संज्ञक अशुद्ध द्रव्य है उसे मैं दूर करता हूँ… 241–250
[ २३८ ] डुत्सम्बन्धिभिश्चर्मभिः पश्चात् प्रतीचीं दिशमारभ्य प्राञ्चः प्राङ मुखा विभजमाना अभीयुः अभिजग्मुरित्यर्थः… 251–260
[ २४८ ] ७ -- अत्र भावार्थत्वेन यदुक्तम् तेन - ' येनेश्वरेणान्तरिक्षे पृथिव्यास्तत्समीपे चन्द्रस्तत्समीपे पृथिव्योऽन्योन्यं समीपस्थानि नक्षत्राणि सर्वेषां… 261–270
| २५८ ] स्रुव वामहस्ते कृत्वा वेदाग्राणां प्रतिपत्तिविधानात् छेदनेन वेदात् पृथग्भूतैमूलमारभ्य मुखपर्यन्तमुपरिदेशे स्रुव ' सम्माष्टि अनिशिता इति मन्त्रेण… 271–280
[ २६८ ] जिह्वा इवोत्तिष्ठन्ति तस्मादाहाग्नेजिह्वासीति । सुहूर्देवेभ्य इति साधुदेवेभ्य इत्येव तदाह- धाम्ने धाम्ने मे भव यजुषे यजुषे इति सर्वस्मै मे… 281–290
[ २७८ ] २५ – ‘ तस्येयमेव जुहूः । इयमुपभृदात्मैव ध्रुवा । तद्वा आत्मन एवेमानि सर्वाण्यङ्गानि प्रभवन्ति । तस्माद् ध्रुवाय एव सर्वो यज्ञः प्रभवति… 291–300
[ २८८ } दुपविशति वेदिमध्येवा । तत आग्नीघ्रः स्पयं सव्यहस्ते गृहीत्वोपासर्जनीरुद्वास्याध्वर्योर्दाक्षिणेनानीय पिष्टानामुपरि धृतस्य… 301–310
[ २ ] ; अशुद्धम शुद्धम पृष्ठम् पंक्ति अशुद्धम् एव एवं आकष्यित आकर्षित २० २ श्रेष्ठतमाय पूर्वक पूर्वकं तस्मात्कम तस्मात्कर्म आप्या 17 सहिता संहिता वमेवा ३… 311–320
अशुद्धम् दयार्थं ह्रि I रक्षसां वाशिष्ट तरन्ती पूर्ण वध एव मैं यथार्थं सो द्धय अर्थ श्वय न ष्ट्रा तृतीयं म्यस संज्ञा आसन् चादिन् ग्राह्य ग्राह्य नर… 321–329