वेदार्थ पारिजात - शुक्लयजुर्वेद करपात्र भाष्य - ७ - स्वामी करपात्री
Vedartha Parijata Yajurveda Karapatra Bhashya 7 · 606 पृष्ठ · 61 खण्ड
विषय सूची
- शुक्लयजुर्वेद - माध्यन्दिनसंहिता वेदार्थपारिजातभाष्यसमन्विता, Hroenare:: अनन्तश्री विभूषिताः स्वामिकरपात्रमहाराजाः २१- ३ ९ अध्यायात्मको भागः प्रफाशक:… 1–10
- ( १० ) । इस अध्याय के अन्तिम दो ( २६ / २५-२६ ) मन्त्रों का भी विनियोग जप, स्वाध्याय आदि में किया गया है । इन दोनों पावमानी ऋचाओं के देवता सोम हैं… 11–20
- ' २० ) समुद्र आदि को पार करने की कोई आवश्यकता नहीं है । ८ वें मन्त्र में मित्रावरुण पद का प्राण और उदान के समान वर्तमान शिल्पिय अर्थ किया है… 21–30
- afusari ख्या ( ३० ) २३- ३४. घृत, सक्तु, घाना और लाजा की रात्रि के प्रत्येक प्रहर में बारह कण्डिकाओं द्वारा आहुतियाँ यो अध्याय: अश्वमेध याग १. उस्थ्य… 31–40
- शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २१ अविः रक्षणं यस्मात् स गौः स्तोता ' इति, तदपि यत्किञ्चित् सर्वस्यास्य व्याख्यानस्य प्रमाणसापेक्षत्वेन निर्भ्रमत्वायोगात्,… 41–50
- १८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० अ ० २१ दयानन्दस्तु – ' हे होतः, य इडेडित आजुह्वानः सत्कारेणाहूतो होता बलेन सरस्वतीं वाचमिन्द्रमृषभेण गन्तुं योग्येन गवा… 51–60
- २८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २१ यवसप्रथमानां घासे, अज्राणां भोजनेऽग्रे प्राप्तव्यानां सुमत्क्षराणां सुष्ठु मदा क्षरणं चालनं येषां तेषां शतरुद्रियाणां शतं… 61–70
- ३८ शुक्ल यजुर्वेदसंहिता [ अ ० २१ स्विष्टः सुष्ठु दृष्टः । सविता वरुणो भिषग् इष्टः । वनस्पतिर्देवश्च इष्टः । आज्यपा देवाः स्विष्टाः… 71–80
- ४८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २२ एवमेतत् । अश्वस्य पशोः स्कन्दति । निक्तं प्रक्षालितमनालब्धं पोषणाय त्वचमुत्सृजन्ति… 81–90
- ५८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २२ प्रार्थ्यते । क्षेमो रात्रिः । तत्र हि गृहे स्थितानां सर्वतो भयं न भवति । ततश्च तस्यां धृतीराहुतीर्जुहोति… 91–100
- ६८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अॅ ० २२ अग्न्यादयः प्रसिद्धाः । दिग्भ्यः प्राच्यादिमहादिग्भ्यः । आशाभ्य आशेरते प्राणिन आसु इयाशा दिशः, ताभ्यः… 101–110
- ७८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २३ सूत्रार्थः । लाजीनित्याद्यश्वदेवत्यं यजुः । लाजीन् लाजानां समूहो लाजीन् इत्युक्तः… 111–120
- II शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २३ है कि जीवित पशु हो यज्ञ का साधन बन सकता है । अश्व का संस्कार करते हुए महाविद्या कहती है कि है अम्बे, अम्बिके और अम्बालिके!… 121–130
- ९ ८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २३ कम्पते, किन्तु अन्नाधारं पात्रं कम्पते । कम्पयिता तु कृषीबलः । दान्ते तु विद्वान् चेष्टते न कम्पते । न च च… 131–140
- १०८ शुक्लयजुर्वेद संहिता कस्त्वाऽऽच्छ्च॑ति॒ कस्त्वा॒ विशो॑स्ति॒ कस्ते॒ गात्राणि शम्यति । क उं ते शमिता कविः । ३ ९… 141–150
- ११८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २३ जगतो उद्गाता ब्रह्माणं पृच्छति — को अस्येति । हे ब्रह्मन् अस्य भुवनस्य भवनशीलस्य कार्यरूपस्य… 151–160
- शुक्लयजुर्वेदसंहिता १२८ वरु॒ण्यो॒ऽन्यत॑ ए॒न्यो मै॒त्र्य॑ः । ८ । -अध्यात्मपक्षे – पूर्ववद् व्याख्येयम्… 161–170
- १३८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २४ मन्त्रार्थ -- तीन मूषकों को भूमि के निमित्त, दो पात्रों को अन्तरिक्ष के निमित्त तीन काशों को स्वर्ग के निमित्त, तीन… 171–180
- १४८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता 1 अ ० २५ होमार्थमध्याहृतस्य स्वाहाशब्दस्यार्थः । आज्यमवदानीकृत्वा आज्यमेवाश्वाङ्गत्वेन परिकल्प्य प्रत्याख्याय अवदानमवदानं प्रति… 181–190
- १५८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २५ युष्णा मरीचीर्विप्रुभिर्नीहारमुध्मणा दयानन्दस्तु - हे ' मनुष्याः, यूयं नाभ्या विधृति घृतं रसेनापो रक्षांस्यस्नाङ्गे… 191–200
- १ ९ ८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २५ यत्किञ्चित्, मुख्यार्थत्यागगौणार्थग्रहणयोनिर्मूलत्वात्, परिख्यन्नित्यस्य नाशार्थत्वायोगाच्च… 201–210
- १७८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २५ अध्यात्मपक्षे - सर्वात्मकप्रजापतिदेवत्यत्वेन अश्वस्य सर्वाण्यपि प्रियाणि देवेषु गमितानि सर्वात्मभावमुप-गच्छन्तीति… 211–220
- १८८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २६ अध्यात्मपक्षे - यजमानः परिजनाननुशास्ति परमेश्वरं च प्रार्थयते -- यथा येन प्रकारेणाहं जनेभ्यः सर्वेभ्यो ब्रह्मराजन्याभ्यां… 221–230
- १ ९ ८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २६ ए॒ना विश्वा॑न्य॒र्य आच॒म्नानि॒ मानु॑षाणाम् । सिषा॑सन्तो वनामहे । १८… 231–240
- २०८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २७ दयानन्दस्तु -- ' हे अग्ने, योऽद्ये हास्मिन् राजव्यवहारे मानुषीभियो नाशयन् शिवेभिश्व सभ्यैः सह अनिष्टृतोऽ-नाधृष्यो… 241–250
- २१८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २७ विजानीत ' इति, तदपि यत्किञ्चित् त्वद्रीत्या द्यावापृथिव्योर्जडत्वेन प्रेक्षापूर्व कारित्वाभावेन… 251–260
- २२८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २७ अध्यात्मपक्षे - इन्द्रः परमेश्वरः कया ऊती ऊत्या केन तर्पणेन वा नोऽस्माकं सखा आभुवद् आभिमुख्येन भवति कया वृता वर्तमानया… 261–270
- २३८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २८ साधू होतारा रोगमपसार्य दयानन्दस्तु - ' हे होतः सुखप्रदातः त्वं यथाज्यस्य यक्षद्देव्यो विद्वत्सु हविषेन्द्र भिषज्यतः,… 271–280
- २४८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २८ आर्षी त्रिष्टुप् । देव बहिरनुयाजदेव इन्द्रं देवमवर्धयत् । अन्या अन्यानि बर्हीष्यभ्यभूद् अभिभवति, तिरस्करोति… 281–290
- २५८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २८ देवियाँ कर्णेन्द्रिय और आयु का मन्त्रार्थ - प्रकाशवान्, परस्पर प्रीतियुक्त, धन को धारण बढ़ाती करने हैं वाली… 291–300
- २६८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ०२ ९ यस्त्वष्टा वीरं पुत्रं देवकामं देवान् कामयत इति देवकामस्तम् ऋणत्रयापाकरणसमर्थम्, जजान जनयति, यस्माच्च त्वष्टुः सकाशाद्… 301–310
- २७८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० २ ९ मन्त्रार्थ - हे जल देवता के पौत्र, श्रेष्ठ जिल्ह्वा वाले अग्निदेव! ब्रह्मप्राप्ति के साधनस्वरूप मार्गों को मधुर रस से… 311–320
- २८८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० २ ९ परिवाररूपान् शत्रून् । कीदृश्यों कोटी? आचरन्ती आचरन्त्यौ आगच्छन्त्यौ धानुष्कं शिवं प्रति… 321–330
- २ ९ ८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अं ० २ ९ अध्यात्मपक्षे - हे देव, स्वप्रकाश परमेश्वर, रथवद् रमणकारक! त्वं हव्या हवींषि प्रतिगृभाय प्रतिगृहाण… 331–340
- ३०८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३० तत्सम्बन्धस्य सत्त्वात् । एवमेव पिशाचेभ्यो विदलकारी कथं सम्बद्धयेत? यातुधानपदस्य मार्गेभ्यो धन-मायाति यस्य सविधे स… 341–350
- २ ९ ८ शुक्लयजुवदसहित । [ अ ० ३० दयानन्दस्तु ‘ नर्माय पुंश्चलूं हसाय कारि विक्षेपकाय यादसे शाबल्यां परासुव… 351–360
- ( १० ) धृष्टियों के द्वारा दिशा में प्रादेश को रखता है । उसके उपरान्त अध्वर्यु ' स्वाहा मरुद्भि: ' ( ३७ | १३ ) और मन्त्र उदगग्र से १३ विकंकत गार्हपत्य… 361–370
- ( २० ) ३७ वें अध्याय के प्रथम मन्त्र में अभि पद की बुद्धिपरक व्याख्या कर बताया गया है कि शास्त्र के रहस्य को जानने के लिये उसकी सहायता अपेक्षित है… 371–380
- प्रतिपाद्य विषय प्रकाशकीय वक्तव्य विषय - सूची नवाध्यायी ( ३१-३९ ) - भाष्य निष्कर्षं afusar संख्या एकत्रिंश अध्याय: पुरुष सूक्त १-१६. पुरुष सूक्त के सोलह… 381–390
- ८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३१ वेदाविर्भाववर्णनात् तत्प्रतिपाद्यस्य यज्ञस्यापि सृष्टिरुक्ता भवति । तदर्थं यज्ञोपयोगिपदार्थ सृष्टि रप्युच्यते… 391–400
- १८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३१ यः प्रजापतिः, आदित्यरूपो देवेभ्योऽर्थाय आतपति द्योतते, आदित्योदयस्य दैव्यकर्मयज्ञयागादिप्रवृत्ति-हेतुत्वात्,… 401–410
- २८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता | अ ० ३२ मन्त्रार्थं अनन्य भक्तजन ज्ञाननिष्ठ सर्वमेधयाजी की मुक्ति का वर्णन करते हुए कहते हैं कि सभी प्राणियों को ब्रह्मरूप जान कर,… 411–420
- ३८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० ३३ मेधातिथिदृष्टा गायत्री । वैश्वदेवग्रहपुरोरुक् । ' ओमासश्चर्षणी ' ( वा ० सं ० ७ ३३ ) इत्यस्या: स्थाने ' विश्वेभिः सोम्यम्… 421–430
- ४८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३३ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणी॒च्छर्ध॑नोति॒ प्र मा॒यिना॑ममिना॒द्वषि॑णीतिः । अन् व्य॒ सम॒शध॒ग्वने॑ष्वाविद्धेन अकृणोद् राम्याणा॑म्… 431–440
- ५८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३३ महान् सर्वश्रेष्ठोऽसि । किञ्च महो महतस्ते तव सतोऽत्यन्ताबोध्यस्य नित्यस्य महिमा महाभाग्यं सर्वेषु देवेष्व-वस्थितं पनस्यते… 441–450
- II [ अ ० ३३ रस, तुम वायु देवता के उद्देश्य से उपयाम पात्र में गृहीत हो । एक साथ चलने वाले इन्द्र और वायु देवता के सन्तोष के निमित्त तुम्हारा ग्रहण करता… 451–460
- ७८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३३ व्यववर्य आ ग॑त॒ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञ सम॑ञ्जाथे । तं प्र॒त्नथा॒ऽयं वे॒नः । ७३… 461–470
- ८८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता प्रेत॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒ प्र दे॒व्येतु सू॒नृता॑ । [ अं ० ३३ अच्छा वीरं न प॒क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः । ८ ९… 471–480
- ९ ८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३४ यस्मि॒न्नृच॒ः साम॒ यज॑षि॒ यस्मा॒नु॒ प्रति॑ष्ठता रथनाभावि॑वा॒राः… 481–490
- १०८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० ३४ दयानन्दस्तु – ' हे सोम राजन् सेनापते वा, वयं यं युत्स्वषाढं पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपां भरेषु सुक्षित… 491–500
- ११८ समध्वरायोषसौ नमन्त शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० ३४ दधि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अर्वाचीनं व॑स॒वद॒ भग॑ नो॒ रथा॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आ व॑हन्तु । ३ ९… 501–510
- १२८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता उत्ति॑िष्ठ ब्रह्मणस्पते देव॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्र य॑न्तु म॒रुतः॑ स॒दान॑व॒ इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भुवा सच । ५६… 511–520
- III शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ ० ३५ पार पहुँचो । इस मन्त्रार्थ - हे मित्रों! बालू से भरी हुई नदी बहती है, इसमें उतरने का प्रयत्न करो, इसके अन्न हमें प्राप्त हो… 521–530
- १४८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३६ अ॒भो षु ण॒ सनी॑नामवि॒ता ज॑रत॒णाम् । श॒तं भ॑वास्यूतिभिः । ६ । I मन्त्रार्थ- इन्द्रदेव! मित्रवत् आपकी स्तुति करने वाले हम… 531–540
- १५८ शुक्ल यजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३७ ' तौ होपनिन्ये । तौ यदोपनिन्येऽथास्य शिरश्छित्वाऽन्यत्रापनिदधतु रथाश्वस्य शिर आहृत्य तद्धास्य प्रतिदधतुस्तेन… 541–550
- १६८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३७ अध्यात्मपक्षे -- ब्रह्मणस्पतिर्ब्रह्मणो वेदस्य पतिः प्रजापतिः, यज्ञमच्छा यज्ञाभिमुखं प्रतु… 551–560
- १७८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३७ यस्माद् इदं सर्वमेष सूर्यो गृह्णाति, जगति विद्यमानं सर्वं स्वकिरणैरुपादत्ते सर्वमनुगृह्णाति वा । एतेन सवं जगदनुगृहीतम्… 561–570
- १८८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३८ यथा किमयमथशब्द आनन्तर्यार्थः " अथाधिकार इति विमर्शवाक्ये पूर्वप्रकृतस्य प्रथमपक्षोपन्यासपूर्वकं पक्षान्तरोपन्यासो भवति… 571–580
- १ ९ ८ शुक्लयजुर्वेद संहिता [ अ ० ३८ यद्वा तन्यतेऽनेनेति तन्त्रं तन्तुपूर्णा तुरी, सा यथा निर्माणसमये प्रतिसूत्रं दक्षिणोत्तरभागावभिलक्ष्य पुनः… 581–590
- २०८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ अ ० ३८ अचि॑िक्रदद वृषा॒ हरि॑म॒हान्मि॒त्रो न द॑श॒तः । सधैँ सूर्येण विद्युतदुदधिनिधिः । २२… 591–600
- २१८ शुक्लयजुर्वेदसंहिता [ २०३ ९ मन्त्रार्थ -- प्रथम दिन का देवता सरिता है, उस दिन घर्मभेद होने पर प्रायश्चित्ताहुतिका मन्त्र ' सवित्रे स्वाहा ' है… 601–606